Brussel – De Europese Unie blijft onverminderd vasthouden aan het concept van een onafhankelijke Palestijnse staat als langetermijnoplossing voor het conflict tussen Israëli’s en Palestijnen. Dat heeft Josep Borrell, de hoge vertegenwoordiger voor het Europees buitenlandbeleid, maandag gezegd bij de start van een vergadering van de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. “Welke andere oplossing hebben (de Israëli’s) in gedachten? Alle Palestijnen doen vertrekken? Hen doden?”

Sinds afgelopen weekend zijn er bij de oorlog van Israël tegen de Palestijnse extremistische organisatie Hamas in de Gazastrook meer dan 25.000 dodelijke slachtoffers en meer dan 62.000 gewonden gevallen. De internationale gemeenschap – met de Amerikaanse president Joe Biden op kop, maar ook de Verenigde Naties en de EU – blijft pleiten voor een tweestatenoplossing, maar de regering van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wijst het idee af.

Op hun bijeenkomst in Brussel gaan de Europese buitenlandministers maandag over het conflict overleggen met belangrijke regionale spelers als Egypte, Saudi-Arabië, Jordanië en de Liga van Arabische Staten, maar ook met de ministers van Buitenlandse Zaken van Israël, Israel Katz, en van de Palestijnse Autoriteit, Riyad al-Maliki. Dat Katz en Al-Maliki ook elkaar zouden ontmoeten, is niet gepland.

De bedoeling van het multilaterale overleg over de verschillende brandhaarden in het Midden-Oosten – behalve de Gazastrook ook de Westelijke Jordaanoever, Libanon, de Rode Zee… – is om de discussie onder de EU27 te voeden. Want ook al vinden alle lidstaten dat het geweld moet stoppen, zijn ze het niet eens over manier waarop. Zo wil Duitsland niet weten van een onmiddellijk staakt-het-vuren in de Gazastrook omdat het Israël zijn recht op zelfverdediging niet wil ontzeggen. De Belgische buitenlandminister Hadja Lahbib pleit in naam van ons land dan weer wel voor zo’n onmiddellijk einde van alle wapengeweld, gekoppeld aan de bevrijding van de Israëlische gijzelaars in handen van Hamas, de naleving van het internationaal recht, en de terugkeer naar het vredesproces om uiteindelijk tot een tweestatenoplossing te komen.

“Welke andere oplossing hebben (de Israëli’s) in gedachten? Alle Palestijnen doen vertrekken? Hen doden?”

Europees hoge vertegenwoordiger Josep Borrell

In Brussel liet de Israëlische minister Katz er evenwel geen twijfel over bestaan dat het terugbrengen van de gijzelaars en het “herstellen” van de veiligheid in Israël de enige twee prioriteiten voor zijn land zijn. De oorlog in de Gazastrook startte na de terroristische aanvallen van Hamas tegen Israël op 7 oktober. Daarbij zijn volgens tellingen van het Franse persagentschap AFP, op basis van officiële cijfers, 1.140 personen om het leven gekomen.

“We weten wat Hamas is, wat Hamas gedaan heeft en dat verwerpen en veroordelen we”, zei hoge vertegenwoordiger Borrell. “Maar vrede en stabiliteit kunnen niet enkel via militaire weg worden bereikt, en zeker niet via deze specifieke manier om militaire middelen in te zetten”, was de Spanjaard scherp voor Israël. “En dat zeg ik met het grootste respect voor de slachtoffers van de terroristische aanvallen van Hamas.”

In de aanloop naar de vergadering van maandag heeft de Europese diplomatieke dienst (EEAS) een ‘non-paper’ aan de lidstaten bezorgd met daarin het voorstel voor een tiental concrete initiatieven die op termijn tot de vorming van een onafhankelijke Palestijnse staat moeten leiden en de normalisering van de relaties tussen Israël en de Arabische landen. “Noem het geen tienpuntenplan. Het is een alomvattende aanpak”, verklaarde Borrell over het document. “Ik vind dat we moeten stoppen met over het ‘vredesproces’ te praten, maar het meer over het proces voor een ’tweestatenoplossing’ moeten hebben. Want vrede kun je op verschillende manieren bereiken. Over welk soort vrede heb je het?”

22/01/2024

EU moet meer doen om eigen klimaatdoelstellingen te halen

Brussel – De Europese Unie moet de inspanningen opschroeven als het haar eigen opgelegde klimaatdoelstellingen wil halen. Vooral op het vlak van transport, gebouwen, landbouw en bosbeheer moet er meer gebeuren. Dat blijkt uit de eerste tussentijdse balans van het Fit for 55-pakket, een belangrijk onderdeel van de Europese Green Deal, door het European Scientific Advisory Board on Climate Change, een wetenschappelijk comité dat de EU zelf heeft aangesteld.

De wetenschappers lijsten in totaal dertien aanbevelingen op voor een betere implementatie van de klimaatdoelstellingen. Zo moeten Europese lidstaten hun nationale energie- en klimaatplannen aanscherpen en implementeren om zo de Europese doelstelling te halen om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 55 procent te verminderen. Daarnaast moeten een aantal belangrijke initiatieven binnen de EU-instellingen nog finale goedkeuring krijgen.

Een nieuwe windturbine wordt gebouwd in het windmolenpark van Werl, nabij de Duitse stad Dortmund. – Foto: Ina Fassbender/AFP

Voorts moeten Europese beleidsmakers ook werk maken van een uitfasering van subsidies voor fossiele brandstoffen. Die bedragen namelijk nog steeds om en bij de 50 miljard euro per jaar. Ook ander beleid dat fossiele brandstoffen stimuleert, moet op de schop.

De adviesraad stelt verder vast dat de uitstoot in de landbouw niet snel genoeg daalt, vooral door het ontbreken van de nodige financiële stimulansen voor landbouwers. Dat terwijl Europese bossen minder en minder koolstof kunnen opslaan doordat ze ouder worden en meer te lijden hebben onder de gevolgen van de klimaatverandering. Daarom moeten de geldstromen ook een omslag naar meer emissievrije landbouwpraktijken mee helpen faciliteren.

Verder stelt de adviesraad voor om ten laatste tegen 2031 een vorm van emissietaks te heffen op bepaalde producten uit land- en bosbouw. Ten slotte willen de wetenschappers ook dat er aanpassingen komen aan het Emissions Trading System (ETS), het Europese systeem waarbij uitstoters emissierechten moeten betalen.

19/01/2024

Belgische minister Verlinden stelt nieuw Europees havenpartnerschap voor

Brussel – In Antwerpen wordt komende woensdag de European Ports Alliance gelanceerd, een samenwerkingsverband tussen Europese havens om de strijd tegen drugstrafikanten op te voeren. Het partnerschap moet de beveiliging in alle Europese havens op gelijke leest schoeien, legt de Belgische minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) zondag al uit aan het Franse persagentschap AFP.

De European Ports Alliance wordt woensdag samen met de Europese Commissie officieel voorgesteld in Antwerpen, waar de haven de belangrijkste toegangspoort voor cocaïne in Europa is. Vertegenwoordigers van een twintigtal Europese havens, onder meer die van Rotterdam, Hamburg en Marseille, zullen aanwezig zijn, net als de Europese politiedienst Europol, de Europese ministers van Binnenlandse Zaken en vertegenwoordigers van de maritieme transportsector.

Volgens Verlinden, die de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken momenteel voorzit in het kader van het Belgisch EU-voorzitterschap, is het netwerk nodig om georganiseerde criminaliteit in de Europese Unie aan te pakken. De smokkelaars “zijn altijd erg creatief”, zegt de CD&V-minister, “en dat is een uitdaging voor ons”. “Zij hebben geen wettelijke beperkingen op vlak van arbeidsduur of privacy, worden niet gehinderd door grenzen. Dus moeten we samenwerken en efficiënt zijn”, bepleit ze bij AFP. Onder meer de uitwisseling van informatie en ‘good practices’ is voor de minister cruciaal.

“Smokkelaars zijn erg creatief. Zij hebben geen wettelijke beperkingen op vlak van arbeidsduur of privacy, worden niet gehinderd door grenzen. Dus moeten we samenwerken en efficiënt zijn.”

Belgisch minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden

Niet alleen politiediensten en overheden moeten samenwerken, ook de privésector moet betrokken worden. Extensieve controles op containers hebben immers ook een commerciële impact, en we moeten “het goede evenwicht vinden”, vindt Verlinden.

De bedoeling van het partnerschap is in de eerste plaats om de beveiliging in de Europese havens te uniformiseren. Dat moet verhinderen dat bedrijven die hinder ondervinden van controles in pakweg Antwerpen hun activiteiten simpelweg verhuizen naar een andere Europese haven, en dat de criminele bendes hun trafiek verleggen van de ene naar de andere haven. “We kunnen in België wel controles opvoeren, maar als de drugstrafiek in Frankrijk of Spanje toeneemt, kunnen we geen veilige zone creëren in Europa. We hebben allemaal nood aan stabiliteit en harmonisering”, zegt Verlinden daarover.

In Antwerpen worden met de regelmaat van de klok recordvangsten cocaïne aangetroffen, maar “we weten nooit wat we niét hebben gevonden”, geeft de minister aan. De haven zet daarom onder meer in op mobiele scanners. Nu heeft Antwerpen er daar één van, maar in de loop van 2024 moeten er nog vijf geleverd worden. Er worden ook extra douaniers aangeworven. Momenteel wordt ongeveer 1 à 2 procent van de containers in Antwerpen gescand. Het is de bedoeling om uiteindelijk alle containers uit risicolanden (vaak in Zuid-Amerika of West-Afrika) te scannen.

21/01/2024

Premier Alexander De Croo wil geen tijdelijk voorzitter van de Europese Raad worden

Brussel – Premier Alexander De Croo vindt het geen goed idee dat hij tijdelijk voorzitter van de Europese Raad zou worden wanneer Charles Michel vervroegd vertrekt om deel te kunnen nemen aan de Europese Parlementsverkiezingen. Dat heeft hij zondag gezegd in VTM Nieuws. “Het is niet aan mij om hem te depanneren.”

Het tweede mandaat van Charles Michel aan het hoofd van de Europese Raad loopt normaal gezien eind november ten einde. Michel trekt in juni echter de Europese MR-lijst, en omdat het voorzitterschap niet combineerbaar is met een mandaat als Europarlementslid vertrekt de Belg dus vroeger dan voorzien.

In Europese kringen wordt druk gespeculeerd over wie Michel kan vervangen. Naast de populistische Hongaarse premier Viktor Orban, wiens land vanaf 1 juli het roterend voorzitterschap van de Raad waarneemt, doet onder meer ook de naam van Alexander De Croo de ronde. Ons land is Europees voorzitter tot en met eind juni.

De Croo vindt dat echter “geen goed idee”, benadrukte hij zondag in het VTM Nieuws. “Het is absoluut niet aan mij om te depanneren. Het systeem werkt goed met een permanente en een roterende voorzitter.”

“Het is absoluut niet aan mij om te depanneren. Het systeem werkt goed met een permanente en een roterende voorzitter.”

Premier Alexander De Croo

De premier wilde verder niet ingaan op de beslissing van Michel, die de afgelopen weken nochtans heel wat kritiek oogstte. “Het is zijn keuze, en het is niet aan mij om daar kritiek op te geven. Het belangrijkste is dat België tot eind juni zijn rol kan spelen als EU-voorzitter, en ik wil zoveel mogelijk resultaat halen. Als ik dat met Michel kan doen, dan zeer graag.”

21/01/2024

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt minstens tweemaal per week gepubliceerd, op maandag en donderdag.