Have the article read by OpenAI (Beta). Please note that AI translations may take some time to process.Do piątku 13 krajów członkowskich UE złożyło wniosek o wyłączenie wydatków obronnych z reguł budżetowych – wynika z danych Komisji Europejskiej. Państwa, wobec których prowadzona jest procedura nadmiernego deficytu, zyskają elastyczność – powiedział rzecznik KE Balazs Ujvari.
Zgodnie z regułami fiskalnymi deficyt państw członkowskich nie może przekraczać 3 proc. PKB, a zadłużenie nie może wynosić więcej niż 60 proc. Wydatki na obronność krajów, które skorzystają z klauzuli wyjścia, będą wyłączone z tych reguł.
Ujvari poinformował, że do piątku wniosek o obronną klauzulę wyjścia złożyły: Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Niemcy, Litwa, Łotwa, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Liczba ta jest nadal niższa od podanej przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego w środę. KE bierze pod uwagę jedynie kraje, które złożyły wniosek formalną drogą, natomiast Rada UE, w której przewodnictwo sprawuje Polska, bierze również pod uwagę zobowiązanie ustne. Polski minister finansów wymienił jeszcze Bułgarię, Czechy i Chorwację.
Dlatego – jak tłumaczył w piątek Ujvari – liczba podawana przez KE w nadchodzących dniach powinna wzrosnąć.
KE w maju oceni wnioski i wyda swoją decyzję 4 czerwca. Rzecznik KE nie chciał przesądzać, czy wszystkie kraje, które wnioskują o wyłączenie wydatków obronnych spod unijnej dyscypliny budżetowej, otrzymają takie zwolnienie, ale stwierdził, że z dużym podobieństwem można się tego spodziewać. „Sądzimy, że istnieje dobry powód, dla którego prośby te zostaną rozpatrzone” – podkreślił.
Wśród wnioskujących znajdują się kraje, wobec których prowadzona jest procedura nadmiernego deficytu; chodzi o Polskę, Belgię, Słowację i Węgry.
„Jeżeli kraj objęty procedurą nadmiernego deficytu zwróci się z wnioskiem o uruchomienie tzw. krajowej klauzuli wyjścia i wniosek ten zostanie rozpatrzony pozytywnie (przez KE – PAP) i Rada UE wyrazi na to zgodę, zostanie to wzięte pod uwagę podczas przeprowadzania oceny, a także uwzględniona zostanie elastyczność, jaką te państwa członkowskie zyskają dzięki klauzuli” – powiedział rzecznik Ujvari.
Zawieszenie reguł wydatkowych w przypadku wydatków na obronność to jeden z elementów pakietu dozbrajania UE, który szefowa KE Ursula von der Leyen zaproponowała w lutym i na który zgodzili się przywódcy krajów członkowskich.
Zastosowanie takiego wyjątku ma umożliwić krajom wydanie dodatkowo równowartości 1,5 proc. PKB na obronność w latach 2025-2029; punktem odniesienia jest 2021 rok.
Zgodnie z szacunkami KE plan dozbrajania Europy ma pozwolić na zmobilizowanie dodatkowo 800 mld euro w skali całej UE. 150 mld euro udostępni KE w ramach programu pożyczkowego SAFE, a pozostałe 650 mld euro to suma, jaką w ocenie KE można uzyskać poprzez zawieszenie reguł wydatkowych w obszarze obronności.
O zwolnienie nie zwróciły się do tej pory duże gospodarki UE takie jak Francja, Włochy, Hiszpania i Holandia. Pytany o to, czy bez ich udziału nadal jest możliwe zmobilizowanie założonych przez KE 650 mld euro na obronność w krajowych budżetach, rzecznik KE zaznaczył, że nie wszystkim krajom zwolnienie z reguł wydatkowych jest potrzebne, ponieważ są państwa, które mają wystarczającą przestrzeń fiskalną, by zwiększać nakłady na wojsko bez narażania się na procedurę nadmiernego deficytu. (02.05.2025)
Odpowiedzialność redakcyjną za publikację ponosi PAP.