Badanie: Ponad 70 procent obywateli popiera członkostwo w UE, przy niewielkim wzroście eurosceptycyzmu

Скопје – Łącznie 71 procent ludności popiera członkostwo w UE, co stanowi o prawie dziesięć procent więcej w porównaniu z poprzednim rokiem, wynika z wyników badania „Analiza opinii publicznej na temat przystąpienia Macedonii Północnej do Unii Europejskiej (2014 – 2025)” Instytutu na demokratija – „Societas Civilis” – Skopje, zaprezentowanego dziś w Zgromadzeniu.

Kluczowe ustalenia z badania pokazują, że eurosceptyczne postawy są w lekkim wzroście – od 11 do 14 procent ludności przejawia eurosceptycyzm, podczas gdy liczba niezdecydowanych i apatycznych respondentów znacząco zmalała w minionym roku.

Długotrwała różnica w poparciu dla członkostwa w UE między dwiema największymi grupami etnicznymi – etnicznymi Macedończykami i etnicznymi Albańczykami – zmniejszyła się. Łącznie 71 procent etnicznych Macedończyków popiera kandydaturę państwa do członkostwa w UE, co stanowi wzrost o 15 procent w porównaniu z poprzednim rokiem.

Wśród etnicznych Albańczyków natomiast nieprzerwanie wyrażane jest silne poparcie dla aspiracji kraju do członkostwa w UE. To poparcie utrzymuje się również w 2025 roku, przy czym 76 procent respondentów z tej grupy wypowiedziało się pozytywnie. Niemniej jednak odsetek ten jest niższy o 8 procent w porównaniu z poprzednim rokiem.

Zgodnie z badaniem, 40 procent ludności uważa, że państwo jest gotowe, by stać się krajem członkowskim, a nieco ponad 60 procent ludności wierzy, że w minionym roku osiągnięto postęp w procesie akcesyjnym. Badanie pokazuje, że 46 procent ludności uważa, iż obstrukcje ze strony państw sąsiednich są największą przeszkodą w postępie Macedonii Północnej w kierunku członkostwa w UE.

Liczba respondentów, którzy wierzą, że państwo zostanie członkiem UE w ciągu najbliższych 3–5 lat, wzrosła i w 2025 roku wynosi 30 procent, a stosunkowo wysoka część ludności (19 procent) pozostaje pesymistyczna co do perspektyw Macedonii Północnej na członkostwo w UE. 

Анамарија Велиновска, badaczka w Centrum Integracji Europejskich przy IDSCС, podkreśliła, że pierwsza część badania pokazuje, jak obywatele od środka postrzegają proces i jakie są niezbędne kroki.

– To, co obserwujemy już od trzech lat, to fakt, że poparcie dla zmian konstytucyjnych pozostaje na poziomie 24 procent i tutaj istnieje wyraźna przepaść między etnicznymi Macedończykami a etnicznymi Albańczykami. W istocie, dane pokazują, że 57 procent etnicznych Albańczyków jest za zmianami konstytucyjnymi, a tylko 11 procent macedońskich respondentów jest za zmianami konstytucyjnymi – powiedziała Велиновска.

Марко Трошановски, prezes ICDS, podkreślił, że po raz pierwszy w tym roku, po kilku latach spadku, poparcie dla UE odnotowuje znaczący wzrost i przekracza 70 procent.

– To, co również jest interesujące, to fakt, że zmniejszyła się liczba tych obywateli, którzy uważają, że Macedonia powinna stać z boku i nic nie robić w odniesieniu do procesu rozszerzenia. Od 2023 roku, kiedy odsetek ten wynosił 29 procent, teraz jest to 21, czyli o osiem punktów procentowych mniej obywateli uważa, że Macedonia nie powinna nic robić i nie powinna być aktywna w tym wyzwaniu, lecz że nasz kraj, państwo i rząd powinny być znacznie bardziej aktywne w zakresie integracji europejskich – mówi Трошановски.

Według niego interesującą daną jest to, że UE nadal jest postrzegana jako najważniejszy i najbardziej wpływowy sojusznik kraju i w kontekście aktualnych zawirowań geopolitycznych jest oczywiste, że obywatele skłaniają się ku tej alternatywie lub opcji, w której widzą największe bezpieczeństwo, ochronę i perspektywę. (28 stycznia 2026)