Evropski parlament želi snažniju EU varijantu člana 5 NATO-a

BRUXEL (ANP) – U tu svrhu član 42.7 Evropskog ugovora, nejasna EU-varijanta člana 5 NATO-a, mora postati konkretniji i snažniji.

Taj NATO-član podrazumijeva da se napad na jednu smatra napadom na sve. Pooštravanje evropskog člana je ključno za ostvarivanje vjerodostojnog odvraćanja, stoji u izvještaju Evropskog parlamenta, za koji je odgovoran nizozemski europarlamentarac Thijs Reuten (GroenLinks-PvdA).

Član se mora prilagoditi na takav način da je unaprijed jasno šta će države članice EU konkretno učiniti da pomognu ugroženoj državi članici, koliko brzo i kojim sredstvima, navodi se u izvještaju. Parlament takođe smatra da evropske trupe moraju djelovati pod jednom komandnom strukturom, nezavisno od NATO-a.

“Bez političke hitnosti i jedinstva zasnovanog na zajedničkoj percepciji prijetnje, spremnosti na odlučnu vojnu intervenciju i evropskih komandnih struktura, ostajemo ranjivi”, kaže Reuten. “Moramo biti spremni poduzeti vojne korake, po potrebi i izvan NATO-okvira.”

Eurokomesar Andrius Kubilius (Odbrana) rekao je u ponedjeljak da su države članice EU putem člana 42.7 obavezne priteći u pomoć Danskoj ako se zemlja suoči s vojnom agresijom. Ipak, ostaje nejasno može li se Danska pozvati na ovaj član ako bi SAD preuzele Grenland prisilnim putem.

Evropska komisija nakon izjave Kubiliusa ne želi odgovoriti da li se taj član primjenjuje i na to prekomorsko područje. Stručnjaci su po tom pitanju podijeljeni.

(15. januar 2026.)