go to the original language article
Brussel – De Europese Commissie (EK) heeft vrijdag aangekondigd dat zij een inbreukprocedure tegen Slowakije is gestart. De reden is de recente aanneming van een wet tot wijziging van het Bureau voor de bescherming van klokkenluiders (ÚOO) in een nieuw bureau. Deze stap is volgens de EK in strijd met de richtlijn inzake de bescherming van klokkenluiders en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De wet is in Slowakije echter niet in werking getreden, aangezien het Constitutioneel Hof van de Slowaakse Republiek de toepassing ervan heeft opgeschort nog vóór de wet van kracht werd, meldt TASR.
Het ÚOO zou in zijn oorspronkelijke vorm per 1 januari 2026 worden opgeheven, maar na de ingreep van het Constitutioneel Hof in december blijft het voorlopig ongewijzigd functioneren.
De wetgeving had het ÚOO moeten omvormen tot een nieuw Bureau voor de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten en klokkenluiders van maatschappelijk schadelijke activiteiten. Dit bureau zou zich, naast de agenda van klokkenluiders van strafbare feiten, ook bezighouden met de agenda van schadevergoeding voor slachtoffers van strafbare feiten, die het van het ministerie van Justitie zou overnemen. De wet regelt ook de toetsing van de bescherming in zowel strafrechtelijke als bestuursrechtelijke procedures.
De oppositie betwist bij de rechter een mogelijke onverenigbaarheid van de wet tot wijziging van het Bureau voor de bescherming van klokkenluiders met de Grondwet van de Slowaakse Republiek en ook met het EU-recht
De Nationale Raad van de Slowaakse Republiek heeft de wetgeving in december goedgekeurd. President Peter Pellegrini heeft er zijn veto over uitgesproken en haar teruggestuurd naar het parlement voor heroverweging. De parlementsleden keurden haar echter opnieuw goed. De oppositie wendde zich vervolgens tot het Constitutioneel Hof. Dat nam haar voorstel voor verdere procedure in zijn geheel in behandeling. In haar verzoek betwistte de oppositie een mogelijke onverenigbaarheid van de wet met de Grondwet van de Slowaakse Republiek en met het recht van de Europese Unie, maar ook de procedure van de aanneming ervan in een verkorte wetgevingsprocedure. Zij bekritiseerde bijvoorbeeld de verkorting van de ambtstermijn van de naar behoren gekozen voorzitter van het ÚOO en de wijzigingen met betrekking tot het verlenen en herzien van de bescherming van klokkenluiders.
De EK heeft Slowakije een formele kennisgeving gestuurd over een mogelijke niet-nakoming van verplichtingen in verband met het ÚOO en heeft om aanvullende informatie en uitleg verzocht. Slowakije moet binnen de vastgestelde termijn op de oproep reageren, die gewoonlijk twee maanden bedraagt. Als de EK geen bevredigend antwoord van Slowakije ontvangt of er geen herstel plaatsvindt, kan zij overgaan naar de volgende fase van de procedure en de staat een met redenen omkleed advies sturen. Als het geschil ook daarna niet wordt opgelost, kan de Commissie de staat voor het Hof van Justitie van de EU dagen. Het daaropvolgende niet-naleven van de maatregelen die voortvloeien uit de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU zou kunnen leiden tot sancties.
De Europese Commissie heeft al in december haar bezorgdheid geuit over verschillende bepalingen van de wet tot wijziging van het ÚOO in een nieuw bureau. De Commissie heeft ook haar spijt betuigd dat de Nationale Raad van de Slowaakse Republiek de gelegenheid niet heeft aangegrepen om de wet grondig te consulteren. (30 januari)