Brussel – “Ik werk samen met mensen die pro-Europees, pro-Navo, pro-Oekraïens zijn, duidelijke aanhangers van onze democratische waarden”, zo verklaarde Von der Leyen op een persconferentie van haar christendemocratische Europese Volkspartij (EVP). “Zij die onze democratie verdedigen tegen eurosceptici, zij die onze waarden verdedigen tegen de vrienden van Poetin, dat zijn de mensen met wie ik wil samenwerken”. 

De volgende voorzitter van de Commissie wordt voorgedragen door de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten, en moet vervolgens een absolute meerderheid van de Europarlementsleden achter zich weten te scharen. De peilingen suggereren dat de basis die de ruggengraat vormde van het eerste mandaat van Von der Leyen,rond de traditionele politieke families van christendemocraten, sociaaldemocraten en liberalen, opnieuw wat smaller wordt.

Von der Leyen sluit elke vorm van samenwerking in het halfrond met de uiterst rechtse fractie ID uit, maar woensdag kreeg ze de vraag voor de voeten geworpen of dat ook geldt voor de ECR, een heterogene fractie van conservatieve, populistische en eurosceptische partijen waarin onder meer de Poolse PiS, het Italiaanse Frateli d’Italia van premier Georgia Meloni en de Vlaams-nationalistische N-VA zetelen. 

Volgens Von der Leyen komt het erop aan dat deze partijen “duidelijke standpunten” innemen. “Zij die tegen de rechtsstaat zijn: onmogelijk. De vrienden van Poetin: onmogelijk”, zo schetste ze haar rode lijnen. De Duitse wees erop dat ook nog niet duidelijk is hoe die fractie er na de verkiezingen zal uitzien, en of bepaalde partijen de ECR verlaten en de EVP vervoegen. De EVP vormt de grootste fractie in het halfrond.

Von der Leyen maakte maandag bekend dat ze een tweede mandaat van vijf jaar als voorzitter van de Europese Commissie ambieert. Binnen de EVP zijn er geen tegenkandidaten. Op 7 maart wordt ze op een congres in Boekarest verkozen tot de topkandidaat van haar politieke familie.

21/02/2024

Nieuwe Poolse regering wil rechtsstaat herstellen

Brussel – Tijdens een vergadering van de ministers van Europese Zaken van de EU-lidstaten heeft de Poolse regering dinsdag een actieplan voorgesteld voor de manier waarop ze de rechtsstaat wil herstellen, nu de conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) naar de oppositiebanken verwezen is. De regering van premier Donald Tusk staat voor een bijzonder moeilijke opdracht, “maar waar een wil is, is een weg”, zei de Belgische minister Hadja Lahbib, die de vergadering voorzat.

Omdat de opeenvolgende PiS-regeringen de rechtsstaat in Polen ondermijnden, opende de Europese Commissie in 2017 een zogenaamde artikel 7-procedure tegen Warschau. Die kan er in extremis toe leiden dat Polen zijn stemrecht in de Europese ministerraden tijdelijk verliest, maar zover is het nog nooit gekomen. Ook tientallen miljarden euro’s aan cohesiefondsen en middelen uit het coronaherstelfonds zijn geblokkeerd.

De Poolse premier Donald Tusk wil de artikel 7-procedure zo snel mogelijk afsluiten. (Photo: Gaetan Claessens/European Council/dpa)

De regering-Tusk heeft zich echter voorgenomen de rechtsstaat te herstellen, ‘artikel 7’ af te sluiten en toegang te krijgen tot het geblokkeerde geld. Minister van Justitie Adam Bodnar heeft het actieplan dat zijn regering daarvoor heeft opgesteld dinsdag voorgesteld aan de andere lidstaten en de Europese Commissie, tijdens de vergadering van de ministers van Europese Zaken.

Eurocommissaris voor Justitie Didier Reynders zegt dat hij over een paar weken met een formele beoordeling zal komen van de herculestaak waar de regering in Warschau voor staat. Hij merkte op dat er al enkele concrete initiatieven werden genomen, en dat hij er vertrouwen in heeft dat de Poolse rechtsstaat zal worden hersteld. De andere lidstaten onthaalden de presentatie van Bodnar alvast erg positief, zei hij.

20/02/2024

België doet ultieme poging om wetgeving over platformwerkers te redden

Brussel – Het is nog niet over en uit voor de Europese richtlijn die platformwerkers betere arbeidsomstandigheden moet geven. Een politiek akkoord tussen de EU-landen en het Europees Parlement raakte al tweemaal niet goedgekeurd door de lidstaten, maar voorzitter België onderneemt een ultieme poging om de tekst te redden. Dat is woensdag uit diplomatieke bron vernomen.

Een eerste akkoord haalde tijdens een stemming in de Raad (de lidstaten) geen meerderheid. Onder impuls van België, dat sinds 1 januari de Raad voorzit, bereikten de onderhandelaars van de EU-landen en het Parlement twee weken geleden een nieuw akkoord, maar ook voor die tekst werd vervolgens niet de benodigde gekwalificeerde meerderheid gehaald onder de lidstaten. Frankrijk stemde tegen en Duitsland, Griekenland en Estland onthielden zich.

Op de volgende vergadering van de Europese ministers van Werk, op 11 maart en voorgezeten door federaal minister Pierre-Yves Dermagne, zal opnieuw naar een voldoende grote meerderheid worden gezocht, luidt het woensdag. Veel manoeuvreerruimte is er niet, want het is de bedoeling dat binnen het kader van het akkoord met het Parlement gebleven wordt. Het dossier wordt de komende dagen ook al besproken op het niveau van de ambassadeurs van de lidstaten. Als zij een akkoord vinden, zullen de ministers dat enkel nog formeel moeten bekrachtigen.

De richtlijn is bedoeld voor de miljoenen mensen die werken voor digitale platforms als Uber, Deliveroo of Bolt. De Europese Unie wil de schijnzelfstandigheid in de sector aanpakken en verzekeren dat platformwerkers een correct statuut hebben. Centraal staat een mechanisme, gebaseerd op een aantal parameters, dat automatisch bepaalt of een platformwerker zijn of haar statuut van zelfstandige kan behouden, of de facto in loondienst werkt en dan ook als werknemer ingeschreven en behandeld moet worden.

20/02/2024

26 van de 27 EU-lidstaten vragen onmiddellijke humanitaire pauze in Gazastrook

Brussel – 26 van de 27 lidstaten van de Europese Unie steunen een oproep voor een onmiddellijke humanitaire pauze die moet leiden tot een duurzaam staakt-het-vuren in de Gazastrook. Dat heeft de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid Josep Borrell maandag gezegd. Hongarije weigerde de tekst te ondertekenen.

De 26 lidstaten schaarden zich maandag achter een statement dat verzoekt “om een onmiddellijke humanitaire pauze die zou moeten leiden tot een duurzaam staakt-het-vuren, de onvoorwaardelijke vrijlating van de gijzelaars en de voorziening van humanitaire bijstand”, zo verklaarde Borrell na afloop van een bijeenkomst met de buitenlandministers in Brussel. 

Palestijnen overschouwen de schade na Israëlische luchtaanval op de stad Rafah (Photo Rizek Abdeljawad / Xinhua News)

De Belgische minister Hadja Lahbib spreekt van “een extreem positief compromis”, gezien de uiteenlopende standpunten van de lidstaten over de situatie in het Midden-Oosten. “Het is beter om vooruit te gaan met 26 dan stil te staan met 27”, zei de minister. “We sturen een duidelijke boodschap naar Israël” en “dat is wat telt”, klonk het. 

Het statement herhaalt ook een oproep die Borrell het voorbije weekend publiceerde. Daarin vraagt de Spanjaard de Israëlische regering om geen grondoffensief te lanceren tegen de stad Rafah, waar een miljoen Palestijnen bescherming hebben gezocht. “Ze kunnen niet vluchten, en de humanitaire hulp raakt niet bij hen, of slechts in zeer kleine hoeveelheden”, zei Borrell. 

Hongarije blokkeert eveneens de goedkeuring van Europese sancties tegen radicale Israëlische kolonisten die gewelddaden tegen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever plegen. Dat hoeft lidstaten als België volgens Lahbib echter niet te verhinderen om individuele maatregelen te nemen, zoals een verbod om het grondgebied te betreden.  

19/02/2024

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt minstens tweemaal per week gepubliceerd, op maandag en donderdag.