Brussel – Premier Alexander De Croo heeft woensdag op de hoofdzetel van de Verenigde Naties in New York de ernst van de escalatie van de Russische agressie tegen Oekraïne onderstreept. “We zijn hier in de zetel van het multilateralisme op een moment waarop een van de stichtende leden alle regels van het multilateralisme schendt en een gewezen kolonie aanvalt. Voor België kan je geen bedreigender situatie hebben.”

De Croo arriveerde op de VN-hoofdzetel op de dag dat de Russische president Vladimir Poetin een gedeeltelijke mobilisatie afkondigde om de troepen in Oekraïne te versterken en zijn steun betuigde voor de referenda in de Oekraïense regio’s Loehansk, Donetsk, Cherson en Zaporizja, die in het westen aanzien worden als een opstapje naar Russische annexatie. Ook haalde Poetin bijzonder hard uit naar het westen, inclusief allusies op nucleaire vergelding.

“Wat we vandaag meemaken is ongezien. Ik denk dat er zelfs in de moeilijkste periode van de Koude Oorlog nooit dergelijke rechtstreekse dreigementen over het gebruik van nucleaire wapens zijn geweest”, zei De Croo. Maar het is niet de eerste keer dat Moskou met kernwapens dreigt, en België en de Navo moeten volgens de premier hun dubbele reactie aanhouden: “Ons niet laten intimideren, maar ook geen olie op het vuur gooien”.

Ook landen als India en China roepen intussen op tot een staakt-het-vuren, maar de sleutel ligt volgens De Croo in Moskou. “Er is maar één land dat een stap kan zetten naar een staakt-het-vuren en dat is Rusland. Als China de voorbije maanden zich probeert te positioneren als een land dat een relatie met Rusland heeft, dan moet het die maar eens gebruiken om Rusland te doen stoppen.” De premier beklemtoonde daarbij dat het aan Oekraïne is om de voorwaarden te stellen. “Als Oekraïne zegt: ‘Wij willen de integriteit van ons volledige grondgebied van voor 2014’, dan vind ik dat begrijpbaar. Dat is een logische positie.”

“Er is maar één land dat een stap kan zetten naar een staakt-het-vuren en dat is Rusland.”

Belgisch premier Alexander De Croo

Intussen zit er volgens De Croo niets anders op dan “Oekraïne helpen om de oorlog te winnen”. “Het is de enige hefboom die we hebben. België speelt daarin zijn rol”, zei de federale regeringsleider, die erop wees dat ons land al 55 miljoen euro aan militaire en 110 miljoen euro aan humanitaire en medische steun leverde.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen stelde woensdag in een interview met televisiezender CNN voor nieuwe sancties tegen de Russen in het vooruitzicht, maar volgens De Croo moet prioriteit worden verleend aan de snelle loskoppeling van Russische gas en olie. “Dat heeft impact. We dachten eerst dat het jaren zou duren, maar nu is het veeleer een kwestie van maanden.” Intussen moet Europa ook meer inspanningen leveren om de rest van de wereld duidelijk te maken dat niet de westerse sancties, maar de Russische agressie aan de basis van de wereldwijde instabiliteit ligt, besloot De Croo.

De oorlog in Oekraïne en de loskoppeling van Russische energie doen Europa economisch pijn, met torenhoge energieprijzen. De premier blijft pleiten voor een Europese plafonnering van de gasprijzen, maar ook in België ligt er de komende dagen veel werk op de plank om burgers en bedrijven te ondersteunen. “”Dit is dan ook mijn kortste bezoek dat ik al aan de VN heb gebracht, maar het multilateralisme wordt zodanig in vraag gesteld dat het toch belangrijk is om hier te zijn”, aldus De Croo.

De Belgische eerste minister vatte zijn driedaagse in New York aan met een kort onderhoud met VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. De Croo waarschuwde ervoor dat de Europese landen moeten opletten om niet enkel op de Russische inval in Oekraïne te focussen. “Dat zou een grote fout zijn. De duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de VN zijn belangrijker dan ooit. Kijk bijvoorbeeld maar naar onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.”

22/09/2022

België en 12 andere EU-landen krijgen fiat voor miljardensteun aan waterstofprojecten

Brussel – België en twaalf andere EU-lidstaten hebben van de Europese Commissie groen licht gekregen om tot 5,2 miljard euro overheidssteun in innovatieve waterstofprojecten te pompen. “Staatssteun moet een rol spelen om grote bedragen aan particuliere investeringen te ontsluiten, aan te trekken en te benutten als hefboom. Deze investeringen zouden anders nooit plaatsvinden”, zegt commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager.

Dertien EU-landen zetten hun schouders onder het Hy2Use-project. Ze vroegen de Commissie om overheidsfinanciering toe te laten voor in totaal 35 deelprojecten, waar 29 ondernemingen (ook kmo’s en start-ups) aan zullen deelnemen. Voor ons land gaat het om Engie Belgium, dat in twee projecten stapt, Fluxys en het in Louvain-la-Neuve gevestigde TECforLime. Geschat wordt dat de maximaal 5,2 miljard euro overheidssteun 7 miljard euro aan private investeringen zal aantrekken.

Met de staatssteun moet enerzijds de bouw van infrastructuur mogelijk gemaakt worden die voor de productie, de opslag en het vervoer van hernieuwbare en koolstofarme waterstof kan zorgen. Anderzijds wordt de ontwikkeling ondersteund van innovatieve en duurzame technologieën voor de integratie van waterstof in de industrie. Het gaat dan met name om processen in sectoren die relatief moeilijk koolstofarm of -vrij te maken zijn, zoals de staal-, cement- en glassector. Het is de bedoeling dat het hele project de bevoorrading met hernieuwbare en koolstofarme waterstof stimuleert en zo leidt tot minder afhankelijkheid van aardgas.

“De waardeketen voor waterstof in Europa staat in zijn kinderschoenen. Dit maakt het voor bedrijven en lidstaten riskant om in hun eentje in een dergelijke innovatieve markt te investeren”, legt Europees commissaris Vestager uit. “Dan moet staatssteun een rol spelen om grote bedragen aan particuliere investeringen te ontsluiten, aan te trekken en te benutten als hefboom. Deze investeringen zouden anders nooit plaatsvinden.”

“Staatssteun moet een rol spelen om grote bedragen aan particuliere investeringen te ontsluiten.”

Europees commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wijst erop dat waterstof de Europese afhankelijkheid van Russisch gas verder kan verminderen en dat het Hy2Use-project voor “baanbrekende innovatie en positieve overloopeffecten” kan zorgen waar de hele Europese economie bij wint. Volgens commissaris voor Interne Markt Thierry Breton kan de mogelijkheid ontstaan om staal, cement en chemicaliën koolstofvrij te produceren en grote hoeveelheden fossiele brandstoffen te vervangen.

Over het bedrag aan overheidssteun dat de deelnemende ondernemingen precies ontvangen, kan de Commissie voorlopig niets zeggen. Tegen 2036 zou het hele project voltooid moeten zijn. In juli keurde de Commissie al een ander waterstofproject goed, dat eveneens mee door België was ingediend. Dat Hy2Tech-project spitst zich toe op de mobiliteitssector.

21/09/2022

Europa wil kankerscreenings uitbreiden naar prostaat-, long- en maagkanker

Brussel – Als het van de Europese Commissie afhangt, wordt de huidige vorm van kankeropsporing via screenings en bevolkingsonderzoeken uitgebreid. Behalve borstkanker, dikkedarmkanker en baarmoederhalskanker, zouden ook prostaat-, long- en maagkanker vroeger opgespoord moeten worden.

De Commissie heeft dinsdag een aanbeveling voorgesteld om de bestaande kankeropsporing uit te breiden. Als de lidstaten de tekst goedkeuren, wordt het een nieuwe officiële Europese aanbeveling voor de bestrijding van kanker in de lidstaten. De bestaande aanbeveling dateert van 2003 en is achterhaald.

De Commissie wil dat tegen 2025 negentig procent van de bevolking die in aanmerking komt voor screening op borst-, baarmoederhals- en dikkedarmkanker effectief zo’n screening krijgt aangeboden. Daarenboven zou voortaan ook preventief op prostaatkanker, longkanker en, onder bepaalde omstandigheden, maagkanker moeten worden gescreend.

In Vlaanderen wordt vandaag al naar kanker gespoord via bevolkingsonderzoeken – screenings bij specifieke bevolkingsgroepen. Zo worden alle vrouwen van 50 tot en met 69 jaar aangespoord om elke twee jaar een screeningsmammografie te laten nemen en zo borstkanker op het spoor te komen. De Commissie wil deze doelgroep nu uitbreiden naar alle vrouwen tussen 45 en 74 jaar. In de strijd tegen baarmoederhalskanker worden alle vrouwen tussen 25 en 64 jaar aangeraden om elke drie jaar een uitstrijkje te laten nemen – de nieuwe aanbeveling van de Commissie zit op dezelfde lijn. Om dikkedarmkanker op te sporen, worden zowel mannen als vrouwen tussen 50 en 74 jaar aangeraden om elke twee jaar een stoelgangtest te doen. Ook aan deze screening zou niets veranderen.

Maar de Commissie wil nu dus dat de lidstaten ook georganiseerde screenings doen naar drie extra vormen van kanker. Wat longkanker betreft, wil ze opsporingstests bij zware rokers en ex-rokers tussen 50 en 75 jaar. Om prostaatkanker op te sporen, zouden op termijn alle mannen tot 70 jaar getest moeten kunnen worden op basis van prostaatspecifieke antigeentests en MRI-scans. Zowel bij long- als bij prostaatkanker vraagt de Commissie aan de lidstaten om in de eerste plaats de haalbaarheid van zulke bevolkingsonderzoeken na te gaan.

Voor het opsporen van maagkanker stelt de Commissie voor om screenings op bacteriën die maagzweren kunnen veroorzaken en in sommige gevallen tot maagkanker kunnen leiden, enkel in die landen of regio’s te organiseren waar sprake is van een hogere incidentie van en sterftecijfers door maagkanker. Ze beveelt ook aan op precancereuze maagzweren met andere oorzaken te screenen.

In heel de Europese Unie werden in 2020 naar schatting 2,7 miljoen mensen met kanker gediagnosticeerd. Meer dan 1,3 miljoen personen overleden aan de ziekte. Commissaris voor Gezondheid Stella Kyriakides maakt zich sterk dat “we met de nieuwe aanbevelingen vroegtijdig kunnen ingrijpen en de kloof die door de impact van COVID-19 op het gebied van kankerdiagnose en -zorg is ontstaan, kunnen dichten”.

20/09/2022

EU verspilt meer voedsel dan ze invoert, volgens EEB

Brussel – De Europese Unie verspilt meer voedsel dan ze invoert, wat haar voedselzekerheid ondermijnt te midden van stijgende kosten van levensonderhoud. Dat zegt het Europees Milieubureau (EEB) vrijdag. De Europese Commissie zou naar verwachting tegen het einde van het jaar bindende doelstellingen voorstellen om deze verspilling te verminderen.

In 2021 importeerde de EU bijna 138 miljoen ton landbouwproducten tegen een kostprijs van 150 miljard euro. Tegelijkertijd verspilt het jaarlijks 153,5 miljoen ton voedsel, merkt de EEB op, daarbij verwijzend naar het rapport van de milieuorganisatie Feedback EU dat vrijdag is gepubliceerd.

Niet minder dan één vijfde van de voedselproductie in de EU wordt vandaag verspild. Door die verliezen te beperken tegen 2030 zouden zo’n 4,7 miljoen hectaren landbouwgrond kunnen worden gered, berekende het EEB. De voedselverspilling is daarnaast ook verantwoordelijk voor een verlies van 143 miljard euro per jaar én ligt aan de basis van 6 procent van de totale broeikasuitstoot binnen de EU.

De EEB en 42 andere organisaties uit 20 EU-landen hebben vrijdag een gezamenlijke verklaring gepubliceerd waarin ze de Europese autoriteiten oproepen om de lidstaten wettelijk te verplichten om de voedselverspilling tegen 2030 te halveren. Ze willen ook dat agrarische voedselverspilling wordt verantwoord.

De Europese Commissie zal naar verwachting dit jaar juridisch bindende doelstellingen voor voedselverspilling voorstellen, die in 2023 formeel zullen worden goedgekeurd. De doelstellingen zullen worden vastgesteld na onderhandelingen met het Europees Parlement en de Europese ministerraad. Als ze wordt aangenomen, zou de wetgeving wereldwijd de eerste in zijn soort zijn, zegt het Europees Milieubureau.

20/09/2022

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt gepubliceerd op maandag en donderdag.