Brussel – De lidstaten van de Europese Unie hebben woensdag een akkoord bereikt over nieuwe regels die moeten gelden wanneer een lidstaat geconfronteerd wordt met een migratiecrisis. “We hebben vandaag een enorme stap voorwaarts gezet over een cruciale kwestie voor de toekomst van de Europese Unie”, zo kondigde de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska Gómez aan.

Als voorzitter zat Grande-Marlaska vorige week op een bijeenkomst van de Europese ministers van Asiel en Migratie in Brussel al op een zucht van een doorbraak over dit belangrijke stukje van de puzzel van het nieuwe Europese asiel- en migratiepact, maar Italiaans voorbehoud gooide in extremis roet in het eten. Zes dagen later hebben de ambassadeurs van de lidstaten nu toch een akkoord bereikt.

De tekst, de zogenaamde crisisverordening, voorziet versoepelde procedures wanneer een lidstaat wordt geconfronteerd met een plotse toename van inkomende migranten, zoals tijdens de vluchtelingencrisis van 2015 het geval was. Dan kan die lidstaat onder meer de periodes voor de registratie van asielzoekers en voor de detentie aan de buitengrenzen verlengen en zijn andere lidstaten verplicht tot solidariteit.

“De oorlog in Oekraïne en massale vluchtelingenstroom nadien hebben ons geleerd dat je maar beter een goed crisismechanisme hebt om met die plotse massale migratiestromen om te gaan”, zo begroet de Belgische staatssecretaris Nicole de Moor de deal. “Alleen met een eensgezind Europa en een goed crisismechanisme, waarin het recht om asiel aan te vragen wordt gerespecteerd, kunnen we zulke situaties aan.”

“De oorlog in Oekraïne en massale vluchtelingenstroom nadien hebben ons geleerd dat je maar beter een goed crisismechanisme hebt om met die plotse massale migratiestromen om te gaan.”

Belgisch staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor

Amnesty International vreest voor een uitholling van het asielrecht. “Dit akkoord dreigt mensen te laten stranden, vast te houden of berooid achter te laten aan de grenzen van Europa en zal niets doen om de bescherming van asielzoekers in de EU te verbeteren. Mensen die asiel zoeken hun rechten ontzeggen is gevaarlijk, en een disproportioneel antwoord op situaties die landen perfect kunnen aanpakken met de bestaande regels”, meent EU-directeur Eve Geddie.

De crisisverordening was de enige tekst van het asiel- en migratiepact waarover de lidstaten onderling nog geen compromis hadden gevonden. De doorbraak vormt voor de lidstaten ook een opsteker in de aanloop naar de informele bijeenkomst van de Europese leiders in Granada, waar de migratiekwestie vrijdag hoog op de agenda zal staan.

De lidstaten zijn nu klaar voor de finale onderhandelingen met het Europees Parlement over alle onderdelen van het pact, dat ook onder meer de screening van migranten aan de buitengrenzen, de grensprocedures en de samenwerking van de lidstaten bij de behandeling van asielaanvragen bevat. Het Spaanse EU-voorzitterschap hoopt dat werk voor het einde van het jaar af te ronden. Zo niet moet België als volgende voorzitter vol aan de bak. Het parlement liet alvast weten de draad van de onderhandelingen opnieuw te willen oppikken.

04/10/2023

Aantal fouten in Europese uitgaven blijft maar toenemen

Brussel – Het aantal fouten in de uitgaven uit de Europese begroting blijft jaar na jaar toenemen, zo blijkt donderdag uit het jaarverslag van de Europese Rekenkamer. Het noopte de Europese auditeurs in Luxemburg ertoe voor het vierde opeenvolgende jaar een afkeurend oordeel over de uitgaven te vellen.

De Rekenkamer raamt dat het foutenpercentage in de uitgaven is gestegen van 3 procent in 2021 naar 4,2 procent in 2022. “Dat is de hoogste stijging sinds 2014. De fouten zijn gegeneraliseerd en raken het grootste deel van de begroting”, zo stelt het Belgische lid Annemie Turtelboom aan de kaak.

Het aantal fouten in de uitgaven van de Europese begroting blijft toenemen, stelt de Europese Rekenkamer, die de begroting voor de vierde opeenvolgende keer een afkeurend oordeel gaven. – Foto: EUROPA PRESS

Een van de redenen voor deze tendens is de voortdurende toename van het aantal uitgaven met een hoog risico (intussen 66 procent van de gecontroleerde uitgaven), waarbij de begunstigden vaak te maken krijgen met complexe regels en criteria, waardoor de kans op fouten navenant toeneemt. De Rekenkamer dringt daarom opnieuw aan op een beter risicobeheer.

Het risicodomein bij uitstek is het cohesiebeleid, waarin de lidstaten een grote rol spelen bij de besteding van deze fondsen waarmee ze hun economisch bestel kunnen versterken. Daar steeg het foutenpercentage van 3,6 procent in 2021 naar liefst 6,4 procent vorig jaar. “Zorgwekkend”, vindt Turtelboom, die binnen de Rekenkamer verantwoordelijk is voor de controle van de cohesiebudgetten.

Ze wijst er wel op dat het foutenpercentage geen graadmeter van fraude of verspilling is. Het betekent dat 4,2 procent niet uitbetaald had mogen worden omdat de betalingen niet in overeenstemming met de Europese of nationale regelgeving is gebeurd. De Rekenkamer stelde wel 14 gevallen van vermoedelijke fraude vast. Die worden doorgespeeld aan de antifraudedienst Olaf of het Europese parket.

04/10/2023

EU gaat veiligheidsrisico’s van cruciale technologieën onder loep nemen

Brussel – De Europese Commissie wil samen met de lidstaten tegen het einde van het jaar onderzoeken welke risico’s geavanceerde chips, AI, quantumtechnologie en biotech kunnen stellen voor de economische veiligheid van de Europese Unie.

De Commissie publiceerde dinsdag een lijst met tien technologieën die als cruciaal worden bestempeld voor de economische veiligheid. Ze keek naar het potentieel van die technologieën om grote veranderingen in de samenleving of economie teweeg te brengen, en naar het risico dat ze ook voor militaire doelen of mensenrechtenschendingen worden gebruikt.

Van die tien technologieën zijn er volgens de Commissie vier die bijzonder gevoelig zijn en de meest acute risico’s stellen: geavanceerde chips, Artificiële Intelligentie (AI), quantumtechnologie en biotech. Samen met de lidstaten en in consultatie met de private sector wil ze tegen eind dit jaar een risicobeoordeling over deze vier technologieën maken.

Vervolgens zal bekeken worden of en welke maatregelen er eventueel genomen moeten worden om deze veiligheidsrisico’s te beperken. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gaan om internationale partnerschappen, maar ook om exportcontroles of maatregelen om de afhankelijkheid van bepaalde toeleveranciers te verminderen.

De lijst kadert in de economische veiligheidsstrategie die de Commissie in juni presenteerde en die de EU in staat moet stellen om haar economische belangen beter te verdedigen in een wereld die gekenmerkt wordt door grote geopolitieke spanningen en snelle technologische evoluties. “De-risking, not de-coupling”, zoals voorzitter Ursula von der Leyen het verwoordde.

“Europa past zich aan aan de nieuwe geopolitieke realiteit. We maken een einde aan het tijdperk van naïviteit en treden nu op als een echte geopolitieke macht”, verklaarde Eurocommissaris voor Interne Markt Thierry Breton, die erop wees dat partnerlanden als de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Japan en Australië soortgelijke oefeningen uitvoeren.

“Europa past zich aan aan de nieuwe geopolitieke realiteit. We maken een einde aan het tijdperk van naïviteit.”

Europees commissaris Thierry Breton

De EU is traditioneel een voorvechter van vrijhandel en wil ook een open economie blijven, maar de coronapandemie en de Russische invasie van Oekraïne hebben ook de schijnwerpers gezet op de kwetsbaarheid van belangrijke aanvoerketens en de Europese afhankelijkheid van andere landen.
De Commissie noemt in het document geen enkel ander land bij naam, maar het weze duidelijk dat alle waarnemers China in het achterhoofd hebben.

03/10/2023

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt gepubliceerd op maandag en donderdag.