Brussel – De Europese Unie veroordeelt ten scherpste de meervoudige en willekeurige aanvallen van Hamas in heel Israël, klinkt het zaterdag in een verklaring.

De EU roept op tot een onmiddellijke stopzetting van “de zinloze aanvallen en dit zinloze geweld, die de spanningen ter plaatse alleen maar verder zullen doen toenemen en het streven van het Palestijnse volk naar vrede ernstig zal ondermijnen”, aldus een verklaring van Josep Borrell, de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid.

“De zinloze aanvallen en dit zinloze geweld ondermijnen het streven van het Palestijnse volk naar vrede.”

Europees buitenlandvertegenwoordiger Josep Borrell

Verder onderstreept Borrell dat de EU solidair is met Israël en dat het land het recht heeft om zich, overeenkomstig met het internationaal recht, te verdedigen tegen gewelddadige aanvallen. “De EU herinnert eraan dat het van belang is te werken aan een duurzame en blijvende vrede door een nieuwe impuls te geven aan het vredesproces in het Midden-Oosten”, besluit hij.

Ook Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft de “zinloze” aanval van Hamas streng veroordeeld. “Dit geweld is noch een politieke oplossing, noch een daad van moed. Het is puur terrorisme. De Europese Unie staat achter Israël”, klonk het.

07/10/2023

Europese top eindigt zonder gemeenschappelijke verklaring over migratie

Granada – Polen en Hongarije hebben vrijdag aan het einde van het informele beraad van de Europese staatshoofden en regeringsleiders in de Spaanse stad Granada een gemeenschappelijke slotverklaring over migratie geblokkeerd.

Alle leiders schaarden zich in Granada achter een slotverklaring waarin de leiders een debat lanceerden over de strategische doelstellingen voor de komende jaren, maar de paragraaf over migratie haalde de eindstreep niet. Die werd overgeheveld naar een afzonderlijke verklaring van voorzitter Charles Michel.

De Hongaarse premier Viktor Orban had vrijdagochtend al voor aanvang van het beraad duidelijk gemaakt dat hij geen enkel akkoord over migratie meer zou steunen. Op X, het vroegere Twitter, deelde de Poolse premier Mateusz Morawiecki na afloop mee dat hij de slotverklaring over migratie heeft verworpen.

Orban en Morawiecki zijn in hun wiek geschoten omdat de lidstaten deze week zonder hun instemming een akkoord hebben gesloten over nieuwe procedureregels en solidariteitsmechanismen die moeten gelden wanneer een lidstaat wordt geconfronteerd met een grote toename van de instroom van migranten. De tekst vormt het laatste stukje van de puzzel van het nieuwe Europese asiel- en migratiepact.

Net als bij de controverse rond het tijdelijke spreidingsplan ten tijde van de vluchtelingencrisis van 2015 en 2016 betoogden Polen en Hongarije dat dergelijke beslissingen niet met gekwalificeerde meerderheid, maar met unanimiteit genomen moeten worden. Hun bezwaren werden in 2017 van tafel geveegd door het Europese Hof van Justitie, de ultieme instantie wanneer het om de interpretatie van het Europese recht gaat.

De Europese leiders verzamelden voor een informele top in het Spaanse Granada. – Foto: EFE/ Miguel Angel Molina

Voor de Franse president Emmanuel Macron is het Poolse en Hongaarse verzet tegen de slotverklaring dan ook van “secundair” belang, “want het dossier gaat voort zoals het moet, met gekwalificeerde meerderheid”. “Onze rol is om een gemeenschappelijke strategie uit te zetten en nadien beslissingen te nemen, niet om aan verklaringsfetisjisme te doen over beslissingen die al genomen zijn”, zei Macron.

Uiteindelijk werden in de slotverklaring van Granada andere speerpunten voor de toekomst van de EU naar voren geschoven: het versterken van de economische concurrentiekracht en de eenheidsmarkt, het opvoeren van investeringen in defensie, de afbouw van de afhankelijkheid op domeinen als energie, koolstofvrije technologie en belangrijke grondstoffen en de promotie van een multipolaire wereldorde.

Daarnaast besteedden de leiders veel aandacht aan het perspectief van verdere uitbreiding met andere Balkanlanden en Oekraïne en de manier waarop de EU zich hierop intern moet voorbereiden. Macron deelde zijn “overtuiging dat het veel sneller moet gaan”. De Franse president wil dat er innovatief tewerk wordt gegaan en bepleitte “een ambitieuze en precieze doelstelling”.

Michel schoof eerder al de richtdatum van 2030 naar voren. Die datum haalde de slotverklaring niet, maar dat was volgens hem nooit de intentie. Michel beklemtoonde wel dat een datum een aanmoediging kan zijn voor zowel de kandidaat-lidstaten als de huidige lidstaten kan om aan de slag te gaan. “Sommige leiders hebben reserves geuit, andere hebben het gesteund”, zei hij.

06/10/2023

Borrell overweegt militaire missie in te zetten tegen mensensmokkelaars in Tunesië

Granada – De Europese Unie overweegt de uitbreiding van een bestaande militaire missie op de Middellandse Zee om de illegale migratie vanuit Tunesië in te dijken. Dat heeft de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid Josep Borrell vrijdag op de EU-top in Granada gezegd.

Borrell denkt eraan om de EU-missie Irini uit te breiden. Die missie was in 2020 in het leven geroepen om de naleving van het wapenembargo tegen Libië te controleren. De schepen, vliegtuigen en satellieten mogen echter ook ingezet worden in de strijd tegen mensensmokkelaars, met name om informatie te vergaren.

Borrell wil nu bestuderen of de missie kan uitgebreid worden naar de Tunesische territoriale wateren. Die optie werd gesuggereerd in het tienpuntenplan dat Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vorige maand had gemaakt in een reactie op de nieuwe toestroom van migranten op Lampedusa. Tunesië is één van de voornaamste vertrekplaatsen voor migranten die de oversteek naar Italië willen wagen.

Om in Tunesische wateren te opereren, hebben de Europeanen uiteraard de toestemming van de regering in Tunis nodig. Borrell wil daarover voor het einde van het jaar gesprekken aanknopen. De relaties met president Kais Saied zijn momenteel echter niet best. Begin deze week betichtte het autoritaire staatshoofd de Europeanen er nog van dat ze hun financiële beloftes in het kader van het migratie-akkoord niet houden.

De Commissie stelde in dat akkoord tot één miljard euro steun op verscheidene domeinen in het vooruitzicht. Tunisië zou in ruil een deel van dat geld moeten gebruiken om te verhinderen dat migranten vanop zijn kust zou vertrekken naar Europa.

06/10/2023

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt gepubliceerd op maandag en donderdag.