Straatsburg – Een ruime meerderheid van de leden heeft woensdag het standpunt van het Europees Parlement vastgelegd voor de onderhandelingen met de EU-lidstaten over het verminderen van het verpakkingsafval in Europa. De verpakkingen die wel nog worden gebruikt, zullen recycleerbaar moeten zijn.

De algemene streefcijfers waar het Parlement zich achter geschaard heeft, zijn duidelijk. Vergeleken met de hoeveel verpakkingsafval per capita in 2018 moet er 5 procent minder afval worden geproduceerd tegen 2030, 10 procent tegen 2035 en 15 procent tegen 2040. Wat plastic verpakkingen betreft, worden de doelstellingen nog scherper gesteld.

Alle verpakkingen zullen tegen 2030 recycleerbaar moeten zijn. Van de materialen die in verpakkingen worden gebruikt (zoals kunststof, aluminium, glas en karton) moet 90 procent tegen 2029 gescheiden worden ingezameld.

De rapporteur van het dossier is de Belgische Frédérique Ries (MR). Het is haar rapport dat woensdag is goedgekeurd met 426 stemmen voor en 125 tegen, en bij 74 onthoudingen. “Het Parlement geeft een krachtig signaal af voor een complete herziening van de EU-markt voor verpakkingen en verpakkingsafval”, zegt ze. “Deze wet is van essentieel belang voor het Europese concurrentievermogen en innovatie en sluit milieuambities aan op de industriële realiteit.”

“Het Parlement geeft een krachtig signaal af voor een complete herziening van de EU-markt voor verpakkingen en verpakkingsafval.”

Frédérique Ries (MR), de Belgische rapporteur van het rapport

Eens ook de lidstaten hun standpunt hebben bepaald, kunnen de onderhandelingen over de herziening van de desbetreffende richtlijn aanvatten. Het Parlement zal daar ook inzetten op een verbod op de verkoop van lichte plastic draagtassen (minder dan 15 micron dik), tenzij dat om hygiënische redenen vereist is. Ook wanneer los voedsel verpakt moet worden om voedselverspilling tegen te gaan, zal een uitzondering toegestaan zijn.

Verder willen de parlementsleden het gebruik van bepaalde verpakkingsformaten voor eenmalig gebruik drastisch beperken, zoals kleine sausverpakkingen, verpakkingen voor toiletproducten in hotels of krimpfolie voor koffers op luchthavens. ‘Forever chemicals’ als PFAS en Bisfenol A zullen om gezondheidsredenen niet meer mogen worden gebruikt in verpakkingen van levensmiddelen. Tot slot steunt het Europees Parlement de eis om consumenten altijd de mogelijkheid te bieden hun drank of afhaalmaaltijd in een eigen beker of doos mee te laten nemen.

Hilde Vautmans (Open VLD) wijst erop dat elke Europeaan in 2021 meer dan 188 kilogram verpakkingsafval per jaar produceerde, en dat maatregelen zich daarom opdringen. “Maar sommige producten, zoals ons Belgisch witloof, hebben een specifieke verpakking. Daarom was het voor mij zeer belangrijk dat beschermde streekproducten hun verpakkingsontwerp niet moeten veranderen”, zegt ze. “Niet alleen voor ons witloof was dit een cruciaal punt, ook Frankrijk trok voor zijn camembert aan de alarmbel. Het is belangrijk dat de verpakking herkenbaar en ongewijzigd blijft.”

22/11/2023

Commissie geeft Hongarije uitzicht op 920 miljoen euro Europese steun

Brussel – De Europese Commissie heeft donderdag het herwerkte relanceplan van Hongarije goedgekeurd, goed voor een bedrag van 10,4 miljard euro. Opmerkelijk is dat door die beslissing Boedapest uitzicht krijgt op 920 miljoen euro aan Europese prefinanciering, zonder dat daar voorwaarden aan verbonden zijn.

Vorige week keurde de Commissie ook het geüpdatete plan voor herstel en veerkracht van België goed. Net als het Belgische plan, bevat het Hongaarse plan een nieuw, zogenoemd REPowerEU-hoofdstuk. Dat verwijst naar het EU-initiatief om Europa versneld onafhankelijk te maken van Russische fossiele brandstoffen. Alle 27 lidstaten kunnen in dat kader Europese steun krijgen voor investeringen in hun energie-infrastructuur en -sector.

Omdat de Europese regelgeving bepaalt dat lidstaten tot 20 procent van de hun toegezegde steun in het kader van REPowerEU als prefinanciering kunnen krijgen, betekent de beslissing (eigenlijk een aanbeveling) van de Commissie donderdag dat Hongarije uitzicht heeft op een bedrag van 920 miljoen euro, waar geen voorwaarden aan verbonden zijn. Het desbetreffende hoofdstuk in het Hongaarse plan bevat namelijk voor 4,6 miljard euro aan investeringen en hervormingen.

Dat is opmerkelijk. Want toen het vorige plan van Hongarije werd goedgekeurd, verbond de Raad (de EU-lidstaten, die de beslissing formeel nemen) daar 111 ‘mijlpalen’ aan. Daarvan worden er 27 beschouwd als ‘supermijlpalen’: hervormingsmaatregelen die Hongarije moet nemen vooraleer er ook maar 1 euro uit het Europese relancefonds kan worden betaald, in casu op het vlak van de strijd tegen corruptie, openbare aanbestedingen en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

De Hongaarse premier Viktor Orban groet Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. – Foto: Geert Vanden Wijngaert/AP/dpa

Een Commissiewoordvoerster nuanceert dat Hongarije nog altijd alle 27 maatregelen moet uitvoeren om Europese steun te krijgen, maar dat de wetgeving nu eenmaal voorschrijft dat tot 20 procent van het toegezegde bedrag als onvoorwaardelijke prefinanciering kan worden uitbetaald. De logica daarachter is dat dat lidstaten in staat stelt snel maatregelen te nemen om hun energiesector te hervormen.

Tegelijk is het zo dat de uitgekeerde prefinanciering afgetrokken zal worden van de eigenlijke steun die wordt toegezegd. En als Hongarije zijn mijlpalen niet haalt en dus geen recht heeft op relancesteun, zal het uitgekeerde bedrag worden teruggevorderd.

Het is nu nog aan de Raad om ook deze aanbeveling van de Commissie te valideren. Ze staat overigens los van de 22 miljard euro aan geblokkeerde cohesiemiddelen die voor Hongarije bestemd zijn – eveneens omwille van problemen met de rechtsstaat.

Tot slot valt de timing op. De Hongaarse premier Viktor Orbàn stelde zich de voorbije weken steeds onverzettelijker op tegenover Oekraïne, waardoor het onzeker is dat op de Europese top van december het licht op groen zal worden gezet voor het starten van toetredingsgesprekken met Kiev.

23/11/2023

Nipte meerderheid Europees Parlement gewonnen voor verdragswijzigingen

Straatsburg – In het Europees Parlement in Straatsburg heeft een meerderheid zich woensdag uitgesproken voor een herziening van de verdragen die moet leiden tot een diepgaande hervorming van de Europese Unie. De parlementsleden ijveren onder meer voor een sterker tweekamerstelsel en de verdere afbouw van de unanimiteitsregel.

Het Europees Parlement heeft de tekst opgemaakt als reactie op de Conferentie over de toekomst van Europa, een initiatief waarin de burgers een jaar lang aanbevelingen over de volgende stappen in het Europese project konden formuleren. “Dit is de eerste keer dat een rapport over een herziening van de verdragen een meerderheid haalt”, juichte de Duitse christendemocraat Sven Simon na afloop.

“Dit is de eerste keer dat een rapport over een herziening van de verdragen een meerderheid haalt.”

Europarlementslid Sven Simon

De stemming was nochtans nipt. Net als onder de lidstaten bestaat er binnen het halfrond grote verdeeldheid over de nood aan diepgaande hervormingen. Uiteindelijk werd de tekst goedgekeurd met 305 tegen 274 stemmen, bij 29 onthoudingen. De bijbehorende resolutie werd aangenomen met 291 tegen 274 stemmen, bij 44 onthoudingen.

De voorstanders vragen onder meer een volwaardig initiatiefrecht en een sterkere rol voor het parlement bij de vastlegging van de meerjarenbegroting en bij de benoeming van een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. De Commissie moet volgens hen ook kleiner worden, met minder commissarissen dan lidstaten. Ook pleiten de parlementsleden voor een versterkt tweekamerstelsel en minder blokkeringen in de Raad (de instelling waarin de lidstaten zetelen, nvdr), door meer beslissingen te nemen met gekwalificeerde meerderheid en via de gewone wetgevingsprocedure.

“We draaien de logica om: er zou geen unanimiteitsvereiste meer zijn, behalve voor uitzonderingen zoals de toetreding van nieuwe lidstaten en fiscaliteit. Het is een kleine revolutie, maar het is de verantwoordelijkheid van de Raad om uit te leggen hoe de EU kan functioneren met 37 lidstaten”, zo verwees co-rapporteur Guy Verhofstadt (Open VLD/Renew) naar het nieuwe uitbreidingselan dat is ontstaan na de Russische invasie van Oekraïne.

Verhofstadt is tevreden dat het Spaanse voorzitterschap van de Raad heeft verzekerd dat het de voorstellen snel zal doorsturen naar de Europese Raad. Het is deze instelling, waarin de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten zetelen, die beslist om al dan niet een Conventie over een herziening van de verdragen bijeen te roepen.

22/11/2023

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt minstens tweemaal per week gepubliceerd, op maandag en donderdag.