Brussel – De Europese staatshoofden en regeringsleiders buigen zich donderdag opnieuw over de hoge energieprijzen. Met de voorstellen van de Commissie voor een prijscorrectiemechanisme in de gasmarkt en groepsaankopen als basis voor discussie, gaan ze op een nieuwe Europese top op zoek naar een eensgezinde aanpak van de crisis. Ook al zal de technische uitwerking opnieuw aan de Commissie en aan de energieministers overgelaten worden, wil België een voldoende hoog ambitieniveau.

Nog maar twee weken geleden stond de energiecrisis ook al bovenaan de agenda van de top in Praag. Deze keer is de vertrekpositie evenwel anders. “Nu ligt er een vrij omvangrijk pakket voorstellen op tafel”, zegt een diplomatieke bron. “Het komt er nu op aan te tonen dat we eensgezind aan oplossingen werken, ook al kunnen die niet van vandaag op morgen gerealiseerd worden. Die geest van eenheid moet een belangrijk signaal vormen naar de markten, maar ook naar de mensen én naar het Kremlin.”

“We moeten eensgezindheid tonen, als belangrijk signaal naar de markten toe, naar de mensen maar ook naar het Kremlin.”

Diplomatieke bron

Belgisch minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) onthaalde het wetgevende werk van de Commissie dinsdag als een “essentiële stap”, maar wees er tegelijk op dat een goede en snelle uitwerking noodzakelijk is. “Er zijn nog altijd verschillende visies op het prijsplafond (voor gas op de groothandelsmarkt, red.)”, beaamde een tweede diplomaat woensdag. “Maar het is belangrijk dat het voorstel van de Commissie er nu is, zodat we op basis daarvan de concrete onderhandelingen kunnen beginnen.”

Het is de bedoeling dat de leiders het eens worden over een algemene politieke oriëntatie. Volgende week dinsdag belandt het dossier dan op het bord van de energieministers, die in Luxemburg vergaderen, al zal de Commissie haar voorstellen technisch nog verder moeten uitwerken vooraleer er van echte onderhandelingen sprake kan zijn. Voor een akkoord zal wellicht nog een nieuwe bijzondere energieraad nodig zijn.

Desondanks hamert ons land op voldoende ambitie. Premier Alexander De Croo zei deze week nog dat de top van donderdag (en vrijdag) het moment van de waarheid is, maar verschillende nationale delegaties schrokken dat in de ontwerpconclusies die circuleren slechts sprake is van het “onderzoeken” van een tijdelijke prijscorridor op de markt voor aardgas.

Niet onbelangrijk is dat de Italiaanse premier Mario Draghi, al maanden een medestander van België, de druk opvoert. Het is normaal gezien zijn laatste top en hij waarschuwde zijn collega’s er al voor dat een ambitieus akkoord om de gasprijzen te drukken noodzakelijk is vooraleer zijn waarschijnlijke opvolgster Giorgia Meloni de touwtjes in handen krijgt. Hoe zij Rusland zal benaderen als de prijzen in Italië helemaal uit de hand lopen, durft niemand met zekerheid te zeggen.

Ook naar de positie van de Duitse bondskanselier Olaf Scholz op de top wordt uitgekeken. Hij is de meest vocale tegenstander van een plafond op de gasprijzen, uit angst voor de Europese bevoorradingszekerheid.

19/10/2022

Europees Parlement wil elke 60 kilometer laadpaal voor elektrische auto’s op snelwegen

Straatsburg – Tegen 2026 moeten de bestuurders van elektrische auto’s op Europese snelwegen minstens om de zestig kilometer hun voertuig kunnen opladen. Dat heeft het Europees Parlement woensdag voorgesteld.

Het parlement wil dat de lidstaten tegen 2024 een plan voor de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen presenteren. Snellaadpalen moeten een belangrijk onderdeel van het plan worden. De parlementsleden vragen onder meer dat er tegen 2026 op de snelwegen om de 60 kilometer een laadstation voor personenwagens beschikbaar is.

De verplichting moet ook gelden voor vrachtwagens en bussen, maar dan enkel op een beperkter netwerk van snelwegen. Daarnaast zouden er tegen 2028 minstens twee laadstations geïnstalleerd moeten worden op alle parkings voor vrachtwagens. Dat gaat verder dan wat de Europese Commissie had voorgesteld: zij wou één laadstation tegen 2031.

De Europarlementsleden tonen zich ook ambitieuzer dan de Commissie wanneer het gaat over de uitrol van waterstofstations. De Commissie had een waterstofstation om de 150 kilometer tegen 2031 voorgesteld, maar het parlement heeft dat bijgesteld naar één station om de 100 kilometer tegen 2028.

De transportsector blijft één van de grootste bronnen van CO2-uitstoot in de Europese Unie. De versnelde uitrol van snelladers en waterstofstations maakt deel uit van een pakket wetgeving waarmee de EU tegen 2050 klimaatneutraal wil worden, met een vermindering van de uitstoot met 55 procent tegen 2030 als eerste etappe.

De doelstellingen zijn vervat in een verordening, wat ze rechtstreeks van kracht maakt in de lidstaten. De Commissie had in 2013 al een richtlijn over laadpalen voorgesteld, maar de lidstaten hebben dat initiatief toen fors uitgehold, zo klaagt de Duitse rapporteur Ismail Ertug aan. “Er zijn momenteel 377.000 laadstations in de EU, maar dat is slechts de helft van wat we hadden kunnen bereiken indien de lidstaten hun beloftes hadden gehouden.”

“Er zijn momenteel 377.000 laadstations in de EU, maar dat is slechts de helft van wat we hadden kunnen bereiken indien de lidstaten hun beloftes hadden gehouden.”

Europees Parlementslid Ismail Ertug

Ertug betreurde dat er woensdag in het halfrond geen meerderheid bereid was om een sanctiesysteem in te voeren voor lidstaten die de doelen niet halen. “Dat zou meer druk hebben gezet om de infrastructuur uit te rollen”, zei de sociaaldemocraat. Maar met het coronaherstelfonds en andere Europese fondsen is er volgens hem voldoende geld beschikbaar om de infrastructuur te financieren. “Geld is geen excuus meer”.

Ook het Belgische parlementslid Benoît Lutgen (Les Engagés) had een dwingender kader gewenst. “De tekst lijkt me onvoldoende. De ontplooiing van laadstations op de grote verkeersassen moet afdwingbaar zijn”, aldus Lutgen. Hij wil ook dat ook burgers in minder bevolkte gebieden even snel en makkelijk hun auto kunnen opladen. “Deze tekst beantwoordt hier niet aan. Zoals zo vaak vrees ik dat we uitkomen bij een Europa met twee snelheden, dat de plattelandsbewoners aan de kant laat staan”.

Over de verordening moeten de parlementsleden nog onderhandelingen aanknopen met de lidstaten.

19/10/2022

Onvrede over uitstel voor herziening Europese chemicaliënwetgeving

Brussel/Straatsburg – De Europese Commissie heeft dinsdag haar werkprogramma voor 2023 voorgesteld. Het opvallendste element daar is dat ze pas in het laatste kwartaal van volgend jaar een herziening van REACH wil voorstellen, de verordening over alles wat met chemische stoffen te maken heeft. Volgens critici dreigt dat uitstel de goedkeuring van een strengere wetgeving helemaal op de lange baan te schuiven.

Met haar werkprogramma lijst de Commissie op welke nieuwe wetgeving ze het volgende kalenderjaar wil voorstellen en welke bestaande verordeningen en richtlijnen ze wil vereenvoudigen, herzien of helemaal intrekken. Het valt op dat de aanpassing van de REACH-verordening pas eind 2023 zou worden voorgesteld, terwijl eerder sprake was van voorjaar 2023 of zelfs eind 2022.

De REACH-wetgeving is in beginsel op alle chemische stoffen van toepassing en moet mens en milieu beschermen tegen de gevaren ervan, zonder het concurrentievermogen van de Europese chemische industrie uit het oog te verliezen. Begin dit jaar lanceerde de Commissie een publieke bevraging over de geplande herziening van de verordening, die in het kader van de Europese Green Deal een gifvrij milieu moet realiseren. Europa zet in op een “duurzaamheidsstrategie” waarbij mens en milieu nog beter worden beschermd en innovatie tot veilige en duurzame alternatieven moet leiden.

Dat de herziening nu met een jaar wordt uitgesteld, heeft volgens de covoorzitter van de groene fractie in het Europees Parlement, de Belg Philippe Lamberts (Ecolo), alles te maken met de druk die “de meest reactionaire groep” van de EVP-fractie op de Commissie en haar voorzitter Ursula von der Leyen – zelf van EVP-signatuur – heeft uitgeoefend. De Europese Volkspartij zou daarmee de industrie willen vrijwaren van nieuwe regels. Nochtans, zegt Lamberts, “is een herziening van de Europese wetgeving over chemische producten een onmisbaar element van de doelstelling die de voorzitster zelf heeft vooropgesteld, namelijk een nulverontreigingsvisie voor de Europese Unie”.

Nog meer verontrustend dan het eigenlijke uitstel, zegt Marie Arena (PS), is dat de Commissie de herziening verdedigt met de doelstelling het Europees concurrentieel voordeel en innovatie veilig te stellen, en “de versterking van de bescherming van de volksgezondheid en het milieu onvermeld laat”. Volgens de Franstalige socialiste is het uitstel de nagel in de doodskist van de herziening. Weinigen hechten er namelijk geloof aan dat de nieuwe wetgeving nog rond geraakt voor de Europese verkiezingen van mei 2024.

Wie dan weer wel tevreden is met het uitstel, is EVP-fractievoorzitter Manfred Weber. “We hebben hier ook om gevraagd,” zei hij woensdagochtend in het Parlement, “maar voor de EVP is dit nog niet genoeg. De Commissie moet begrijpen dat we riskeren onze industrie te verliezen.”

19/10/2022

Europees Parlement wil Bulgarije en Roemenië in Schengenzone

Straatsburg – De lidstaten van de Europese Unie moeten Roemenië en Bulgarije tegen eind dit jaar toelaten tot de Schengenzone. Dat heeft het Europees Parlement in Straatsburg dinsdag betoogd.

In een resolutie, die met 547 tegen 49 stemmen (43 onthoudingen) is goedgekeurd, vragen de Europarlementsleden dat de lidstaten tegen eind dit jaar het licht op groen zetten voor Roemenië en Bulgarije. Dat moet het mogelijk maken om begin volgend jaar de controles aan de grenzen af te schaffen.

Roemenië en Bulgarije zitten al elf jaar in de wachtkamer van Schengen, de Europese ruimte waarbinnen de personencontroles aan de binnengrenzen zijn afgeschaft en mensen vrij kunnen rondreizen. Beide landen vervullen al jaren de noodzakelijke voorwaarden, zo klagen de parlementsleden de “discriminatie” aan.

Het Europees Parlement dringt al sinds 2018 op een positieve beslissing aan. De 27 lidstaten moeten de toetreding van nieuwe landen tot de Schengenzone echter unaniem goedkeuren. Met name Nederland sleept al jaren met de voeten. Den Haag vraagt van Sofia en Boekarest meer vooruitgang in de strijd tegen corruptie.

Bulgarije en Roemenië zijn sinds 2007 lid van de Europese Unie. Behalve deze lidstaten maken enkel Kroatië, dat nog later tot de EU is toegetreden, en de eilanden Cyprus en Ierland geen deel uit van de Schengenzone. Ook de niet-lidstaten IJsland, Noorwegen, Liechtenstein en Zwitserland behoren tot de Schengenruimte.

18/10/2022

Europees Parlement steekt duim naar beneden voor begroting Frontex

Straatsburg – Het Europees Parlement heeft dinsdag in Straatsburg zijn afkeuring geuit over de wijze waarop het Europese grensbewakingsagentschap Frontex in 2020 met zijn budget is omgegaan. Zo wil het halfrond zijn onvrede over het functioneren van het agentschap ventileren.

De Europarlementsleden weigerden met 345 tegen 284 stemmen (8 onthoudingen) om Frontex de zogenaamde kwijting te verlenen voor de financiële rekeningen van 2020. Ze hekelen “de omvang van het ernstige wangedrag” onder de leiding van de voormalige directeur Fabrice Leggeri en het falen van het agentschap in zijn opdracht om fundamentele rechten van migranten en asielzoekers te beschermen.

Frontex bevindt zich in het oog van de storm sinds journalisten en ngo’s aan de kaak stelden dat medewerkers van het agentschap in 2020 en 2021 betrokken waren bij honderden pushbacks van migranten van Griekenland naar Turkije. Leggeri nam ontslag in april, na de publicatie van een rapport van het Europese antifraudebureau Olaf waaruit bleek dat leidinggevenden geprobeerd zouden hebben om de pushbacks te verdoezelen.

Daarnaast halen de Europarlementsleden ook problemen met het interne functioneren binnen Frontex aan. Zo zijn ze geschokt over de zelfmoord van een personeelslid die verband zou houden met “vermeende praktijken van seksuele intimidatie”. In totaal zouden in 2020 17 gevallen van seksuele intimidatie in het agentschap gemeld zijn, waarvan er 15 zonder gevolg geklasseerd werden.

Tevreden zijn de parlementsleden wel over de inspanningen van de nieuwe interimdirecteur Aija Kalnaja. Ze prijzen dat Frontex een aantal correctieve maatregelen heeft genomen en meer aandacht schenkt aan het respect voor fundamentele rechten. Ook loven de volksvertegenwoordigers de nieuwe managementstijl, die van Frontex “een veilige plaats” wil maken “waar mensen niet bang zijn om te spreken over mogelijke misstanden”.

“De weigering om kwijting te verlenen komt niet als een verrassing, nu de bewijzen van schendingen van mensenrechten en het slechte functioneren zich opstapelen”, reageerde Saskia Bricmont (Ecolo). Het is volgens haar de verantwoordelijkheid van het parlement om “het functioneren van zo’n machtig agentschap van dichtbij te controleren”. “We willen niet dat het geld van de belastingbetalers de financiering van dit gedrag dient.”

“We willen niet dat het geld van de belastingbetalers de financiering van dit gedrag dient.”

Europees Parlementslid Saskia Bricmont (Greens/Ecolo)

De Europese Volkspartij (EVP) wou de kwijting wel verlenen. Ze verwijt de linkerzijde van het halfrond “politieke spelletjes” te spelen. De kwijting gaat immers over de implementatie van de begroting en niets in het rapport van Olaf of de Europese Rekenkamer geeft aan dat er op dat vlak iets mis was, luidt het. “In het verleden zijn er problemen geweest met Frontex, maar het agentschap heeft bewezen dat het voldoet aan de kwijtingsvoorwaarden die werden opgelegd in 2019. Frontex verdient dus een nieuwe start”, meent Tom Vandenkendelaere (CD&V).

Frontex, opgericht in 2004, is het voorbije decennium onder impuls van de opeenvolgende migratiecrisissen uitgegroeid tot het meest gefinancierde Europese agentschap. Momenteel helpen al ruim 2.300 grensbewakers van Frontex de nationale autoriteiten aan de Europese buitengrenzen, en tegen 2027 moet het agentschap over een permanent korps van 10.000 manschappen beschikken. Ook het budget neemt toe, van 118 miljoen euro in 2011 naar 364 miljoen euro in 2020 tot 754 miljoen euro in 2022. De weigering van het parlement om kwijting te verlenen heeft geen rechtstreekse impact op deze financiële middelen.

18/10/2022

Deze compilatie is een redactionele selectie gebaseerd op de Europese berichtgeving van Belga. Deze wordt gepubliceerd op maandag en donderdag.