go to the original language article
Охрид – De internationale orde is niet langer gebaseerd op het internationaal recht, en nog minder op rechtvaardigheid, ethiek en moraal, maar beroept zich openlijk op macht; de wapens zwijgen niet, maar worden ingezet; het debat over harmonie met de natuur verstomt; het Euro-atlantisme is geen synoniem voor een afgestemde en solidaire alliantie, benadrukte president Gordana Сиљановска-Давкова in haar toespraak tijdens de traditionele jaarlijkse ontvangst voor de vertegenwoordigers van het diplomatieke korps in Ohrid.
– In het anarchistische internationale systeem, bij afwezigheid van checks and balances, heeft onbeperkte en ongesanctioneerde macht de neiging te groeien, zodat zelfs de relatief sterke zwak wordt ten opzichte van de supermacht. Juist daarom moeten kleine staten, samen met middelgrote, de luidste pleitbezorgers zijn van multilateralisme in een tijdperk van onstuimig multipolarisme, oude-nieuwe Goliaths, maar ook van neounilaterale geopolitieke, economische en energiedominantie, zei Сиљановска – Давкова.
Voor het voorbije jaar merkte zij op dat Macedonië een geloofwaardige EU-partner was, een verantwoordelijke, actieve en geloofwaardige NAVO-lidstaat, een bewezen factor van stabiliteit in de regio.
– Wij kunnen niet Penelope zijn die, terwijl zij op Odysseus wacht, voortdurend de grondwet verandert op verzoek van iemand van buitenaf, vergetend dat die de wet boven de wetten is, oftewel lex superior, die zelden en met een bevende hand moet worden gewijzigd… Hoe is het mogelijk, of is het niet juist hypocrisie en cynisme, om je te beroepen op nationaal constitutioneel patriottisme en op consensus als dam tegen wijziging van de constitutieve akten van de EU, en tegelijk van een staat te verlangen om “nog maar één voorwaarde” te vervullen, “nog maar één concessie en grondwetswijziging” te doen, omdat de buur dat zo wil, of omdat de rapporteur of de Europese Raad dat zo aanbeveelt, zei zij, waarbij zij de zwaarte benadrukte van het leven in permanente onzekerheid.
Het is vreemd, merkte Сиљановска-Давкова op, „om je te beroepen op de criteria van Kopenhagen, en tegelijk aan te dringen op Balkan-eisen, om hervormingen en rechtsstaat te verwachten, en tegelijk bilateralisering, vetorecht en dubbele standaarden te tolereren. Democratie leer je van democraten en met democraten. Vertrouwen wordt opgebouwd door begrip en hulp, niet door voorwaarden en chantage.“
In omstandigheden van reële militaire risico’s, maar ook met klimaat-, energie- en economische schokken, is veiligheid, zoals zij zei, niet alleen een kwestie van geografie en grondgebied – maar ook van veerkracht van de instellingen, stabiliteit van de samenleving en vertrouwen van de burgers.
– Wij zijn een kleine staat, maar een cultureel en spiritueel competitieve speler. Voor ons, net als voor u allen, is identiteit geen argument tegen de EU, maar een argument vóór de EU, omdat Europa juist rijk is dankzij zijn verscheidenheid… Hoe vaak hebben wij al bewezen dat wij een partner kunnen zijn die waarden belichaamt en geen problemen, ook al behandelt men ons voortdurend als problematisch, zei Сиљановска – Давкова.
Over de uitbreiding van de EU zei zij dat die niet alleen een test is voor de kandidaten, maar ook voor de Europese democratische capaciteit en geloofwaardigheid, met de kanttekening dat als de regels verschillend gelden, zij dan een instrument van politieke willekeur zijn.
– Uiteindelijk is de Westelijke Balkan geen probleem van het absorptievermogen van de Unie. Integendeel, de integratie van de regio is een kwestie van veiligheid, stabiliteit en geopolitieke rationaliteit in een tijd van toenemende geopolitieke rivaliteit, zei de president, waarbij zij benadrukte dat goed nabuurschap geen alibi mag zijn voor een blokkade, dat dialoog niet mag uitgroeien tot een instrument voor het stellen van voorwaarden, en dat het Europese proces niet mag veranderen in een arena waarin het bilaterale het Europese dicteert, zei de president.
Zij benadrukte verder dat als uitbreiding een mechanisme wordt waarin elk nieuw lid het recht krijgt om het pad van de volgende te “herdefiniëren”, de Unie dan zal verliezen wat haar tot Unie maakt: het principe van rechtszekerheid en gelijkheid.
– De vraag rijst: is Europese integratie een proces dat de kandidaten europeïseert, of een proces dat het risico loopt het Europese uitbreidingsbeleid te balkaniseren? Wij vragen geen speciale behandeling. Wij vragen geen privilege. Wij vragen dat de uitbreiding wordt teruggebracht naar waar zij thuishoort: binnen het kader van de criteria van Kopenhagen, binnen het kader van meritocratie, binnen het kader van hervormingen en de rechtsstaat. Alleen zo zal het Europese perspectief geloofwaardig blijven. Alleen zo zal de hoop rationeel blijven en niet sentimenteel. En alleen zo zal de EU de strijd winnen om een inspirerende, gerespecteerde internationale speler te zijn, benadrukte Сиљановска-Давкова.
(21 januari 2026)