go to the original language article
Praga – Bashkimi Evropian i ka ndarë deri tani Republikës Çeke 75 për qind të subvencioneve të përcaktuara për periudhën 2021 deri në 2027. Nga shuma totale prej 512,4 miliardë koronash, 384 miliardë korona ishin caktuar për projekte konkrete, por realisht Çekisë deri tani i janë rimbursuar 172 miliardë korona. Për rimbursim, Komisionit Evropian i janë dërguar kërkesa në vlerë 131 miliardë koronash. Ministria e Zhvillimit Rajonal (MMR) për këtë informoi në një njoftim për shtyp të publikuar në faqen e internetit.
Sipas ministrisë, u arrit të përmbushej kufiri i shfrytëzimit të fondeve i përcaktuar nga i ashtuquajturi rregull n+3, i cili cakton afatin për përdorimin e fondeve të ndara. Rregulli përcakton që mbështetja e ndarë për projektet për një vit të caktuar duhet të shfrytëzohet më së voni në tre vitet e ardhshme kalendarike. Meqenëse kufiri është përmbushur, sipas MMR nuk ekziston rreziku që Republika Çeke të duhet të kthejë ndonjë para në buxhetin e Bashkimit Evropian.
“Paratë për zhvillimin e rajoneve po arrijmë t’i ofrojmë me sukses për realizimin e projekteve në mbarë Republikën Çeke. Shifrat tregojnë se sistemi funksionon. Ne i përmbushim pa përjashtim kufijtë evropianë të shfrytëzimit, kështu që nuk kthejmë asnjë mjet në Bruksel,” tha ministrja e Zhvillimit Rajonal Zuzana Mrázová (ANO).
Paratë evropiane kanë mbështetur, për shembull, projektin Salvage në Institutin Onkologjik të Masarykut në Brno, i cili me ndihmën e teknologjive dhe qasjeve të reja fokusohet në përmirësimin e parandalimit të sëmundjeve tumorale. Për lidhjen e kërkimit me praktikën klinike nga fondet e BE-së u ndanë 488 milionë korona. Komunat Rapotín, Petrov nad Desnou dhe Vikýřovice në rajonin e Šumperkut pastaj me paratë evropiane ndërtuan, në bashkëpunim me administratën ujore Povodí Moravy, masa mbrojtëse kundër përmbytjeve në lumin Desná. Për krijimin e degës së vdekur të lumit, pellgjeve dhe parqeve përmbytëse, BE kontribuoi me 322 milionë korona.
Nga raporti mbi rreziqet dhe masat e zbatimit të fondeve të BE-së, të cilin MMR e publikoi pranverën e kaluar, rezultoi se Republika Çeke duhet në vitin 2025 të përshpejtojë shfrytëzimin e subvencioneve evropiane nga disa programe operacionale. Përndryshe kërcënohej që fondet e ndara të mos shfrytëzoheshin me kohë dhe një pjesë e tyre të humbej. Rreziku lidhej kryesisht me programin operacional Transformimi i Drejtë, i cili shërben për përmirësimin e kushteve në rajonet që kanë qenë ose janë në masë të madhe të varura nga nxjerrja e qymyrit. Në rast të shfrytëzimit jo mjaftueshëm të shpejtë nga ky program, Çekia mund të humbiste një deri në katër miliardë korona. (16 janar)