go to the original language article
Shkup – Gjithsej 71 për qind e popullsisë e mbështet anëtarësimin në BE, që është për gati dhjetë për qind më shumë krahasuar me vitin e kaluar, tregojnë rezultatet e hulumtimit “Analiza e opinionit publik për anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian (2014 – 2025)” të Institutit për Demokraci – “Societas Civilis” – Shkup, i prezantuar sot në Kuvend.
Gjetjet kryesore nga hulumtimi tregojnë se qëndrimet euroskeptike janë në rritje të lehtë – nga 11 në 14 për qind e popullsisë shfaqin euroskepticizëm, ndërsa numri i të anketuarve të papërcaktuar dhe apatikë është zvogëluar ndjeshëm gjatë vitit të kaluar.
Diferenca afatgjatë në mbështetjen për anëtarësim në BE mes dy grupeve më të mëdha etnike – maqedonasve etnikë dhe shqiptarëve etnikë – është zvogëluar. Gjithsej 71 për qind e maqedonasve etnikë e mbështesin kandidaturën e shtetit për anëtarësim në BE, që paraqet një rritje prej 15 për qind krahasuar me vitin e kaluar.
Tek shqiptarët etnikë, ndërkaq, vazhdimisht shprehet mbështetje e fortë për aspiratat e vendit për anëtarësim në BE. Kjo mbështetje ruhet edhe në vitin 2025, ku 76 për qind e të anketuarve nga kjo grupë janë deklaruar pozitivisht. Megjithatë, ky përqind është më i ulët për 8 për qind krahasuar me vitin e kaluar.
Sipas hulumtimit, 40 për qind e popullsisë mendon se shteti është i gatshëm të bëhet vend anëtar, ndërsa pak mbi 60 për qind e popullsisë beson se gjatë vitit të kaluar është arritur përparim në procesin e anëtarësimit. Hulumtimi tregon se 46 për qind e popullsisë mendon se pengesat nga vendet fqinje janë pengesa më e madhe për përparimin e Maqedonisë së Veriut drejt anëtarësimit në BE.
Numri i të anketuarve që besojnë se shteti do të bëhet anëtar i BE-së në 3-5 vitet e ardhshme është rritur dhe në vitin 2025 arrin në 30 për qind, ndërsa një pjesë relativisht e lartë e popullsisë (19 për qind) mbetet pesimiste në lidhje me perspektivat e Maqedonisë së Veriut për anëtarësim në BE.
Anamariја Velinovska, hulumtuese në Qendrën për Integrime Evropiane pranë IDSC, theksoi se pjesa e parë e hulumtimit tregon se si qytetarët nga brenda e shohin procesin dhe cilat janë hapat e domosdoshëm.
– Ajo që e ndjekim tashmë tre vjet është se mbështetja për ndryshimet kushtetuese mbetet në 24 për qind dhe këtu ekziston një hendek i dukshëm mes maqedonasve etnikë dhe shqiptarëve etnikë. Në fakt, tregohet se 57 për qind e shqiptarëve etnikë janë për ndryshime kushtetuese, ndërsa vetëm 11 për qind e të anketuarve maqedonas janë për ndryshime kushtetuese – tha Velinovska.
Marko Troshanovski, kryetar i ICDS, theksoi se për herë të parë këtë vit, pas disa viteve rënie, mbështetja për BE-në shënon rritje të konsiderueshme dhe e tejkalon 70 për qindëshin.
– Ajo që është gjithashtu interesante është se është zvogëluar numri i atyre qytetarëve që mendojnë se Maqedonia duhet të qëndrojë mënjanë dhe të mos bëjë asgjë në lidhje me procesin e zgjerimit. Nga viti 2023, kur ky përqind ka qenë 29 për qind, tani është 21, pra tetë pikë përqindje më pak qytetarë mendojnë se Maqedonia nuk duhet të bëjë asgjë dhe të mos jetë aktive në këtë sfidë, por se vendi ynë, shteti dhe Qeveria duhet të jenë shumë më aktive në pjesën e eurointegrimeve – thotë Troshanovski.
Sipas tij, ajo që është një e dhënë interesante është se BE-ja vazhdon edhe më tej të konsiderohet si aleati më i rëndësishëm dhe më me ndikim i vendit dhe në kontekstin e tronditjeve aktuale gjeopolitike është e qartë se qytetarët anonojnë drejt asaj alternative ose opsioni në të cilin shohin sigurinë, mbrojtjen dhe perspektivën më të madhe. (28 janar 2026)