Претседателот: чувствувам дека по прашањето за Гренланд некои европски партнери треба малку да попуштат со гестовите на неодобрување кон САД

Во врска со Гренланд, дел од партнерите од Западна Европа треба малку да попуштат со непотребните за НАТО и Европската унија гестови на несклоност кон САД – изјави претседателот Karol Nawrocki. Тој додаде дека изјавите на претседателот на САД Donalda Trumpa даваат надеж дека прашањето ќе биде решено дипломатски.

Амбициите на САД да ја придобијат Гренланд беа главна тема на говорот на Trumpa во средата на Светскиот економски форум во Давос. Претседателот на САД за првпат го исклучи користењето сила. Тој побара преговори и се закани дека ќе запамети доколку слушне одбивен одговор. Подоцна, пак, се повлече од заканата за воведување 10-процентни царини на стоки од осум европски држави кои решија да делегираат претставници на вооружените сили на Гренланд.

Запрашан за време на четвртоковата конференција во Давос дали го смириле овие изјави на претседателот на САД, претседателот Nawrocki одговори дека не бил загрижен и оцени дека „сите учествувавме во непотребно подгревање на расположението, исто така и во Европа, преку посетата на војници на НАТО од Европската унија на Гренланд“.

Тој додаде дека самиот не се чувствувал загрозен дека во рамките на НАТО, кое се гради „65 проценти со финансии од Соединетите Американски Држави, би можело да дојде до некаков конфликт за Гренланд меѓу сојузниците во рамките на НАТО, со оглед на толку многу закани кои постојат низ целиот свет“.

Според претседателот, изјавите од средата на Donalda Trumpa „даваат надеж“ дека прашањето ќе биде решено по дипломатски пат меѓу властите на Данска и САД „во интерес и на самите жители и на властите на Гренланд“. Тој додаде дека од почеток бил убеден дека така ќе се реши.

– Значи, не толку што се чувствувам смирен, колку што чувствувам дека дел од нашите партнери од Западна Европа треба малку да попуштат во ова прашање со такви непотребни, ниту за Северноатлантската алијанса, ниту за Европската унија, гестови на несклоност кон Соединетите Американски Држави. Полска сигурно нема да ја видите во тој табор на држави – рече тој.

Trump најави минатата сабота дека ќе воведе царини во висина од 10 проценти за осум европски држави поради нивниот став кон барањата на САД за Гренланд. Во средата изјави дека „врз основа на многу продуктивна средба со генералниот секретар на НАТО Markiem Rutte“ со него создал рамка за идниот договор за Гренланд и регионот на Арктикот. Во врска со тоа Trump изјави дека нема да воведе царини за осумте држави, кои требаше да стапат во сила на 1 февруари. Trump соопшти и дека во контекст на Гренланд се водат разговори за таканаречената Златна купола, односно американскиот одбранбен систем.

Rutte изјави на телевизијата Fox News дека прашањето за суверенитетот на Данска над Гренланд не било тема на неговите разговори со претседателот Trumpem. Тој пренесе и дека било договорено оти регионот на Арктикот бара колективна заштита.

Премиерката на Данска Mette Frederiksen изјави во четвртокот дека Данска и Гренланд ќе продолжат да водат конструктивен дијалог за безбедноста во Арктикот, под услов тој да се води со почитување на територијалниот интегритет на нејзината земја. (22.01.26)