go to the original language article
Брисел – Сè уште нема некаков договор или задоволство со новата заедничка земјоделска политика на ЕУ. Ова го изјави во средата навечер во Брисел министерот за земјоделство на СР Richard Takáč (Smer-SD) по средбата на министрите за земјоделство од земјите на ЕУ со тројца еврокомесари. Дебатите беа насочени кон иднината на европското земјоделство и безбедноста на храната, информира дописникот на TASR.
Richard Takáč изјави дека средбата во средата ја доживува како размена на политички ставови за идната заедничка агрополитика и за договорите со трети земји. Прецизираше дека набрзина свиканата средба во Европската комисија (ЕК) беше поради протестите на европските земјоделци поради трговскиот договор со земјите од Mercosur и агроминистрите добија простор да се изјаснат за финансирањето на заедничката агрополитика во рамките на идната повеќегодишна финансиска рамка.
„Сè уште нема некаков договор или задоволство со новата заедничка земјоделска политика. И во случајот на договорите со трети земји има прашања, затоа од еврокомисијата сè уште бараме некакви чекори и решенија“, објасни.
Додаде дека не се зборувало само за Mercosur, бидејќи за Словачка поголем проблем е договорот со Украина и многу високите квоти утврдени за некои производи.
Претседателката на ЕК Ursula von der Leyenová пред средбата во средата предложи земјите членки да можат порано да повлекуваат некои земјоделски фондови од идниот долгорочен буџет на Унијата (2028 – 2034), и тоа во износ од 45 милијарди евра. Takáč тврди дека од нејзиното писмо министрите „ништо ново не дознале“ и ништо дополнително не му се нуди на секторот земјоделство.
„Госпоѓата претседателка зборува само за тоа дека можеме порано да ги искористиме парите што ни се наменети. Можеме да ги пренасочиме на друго место. Но не зборува за тоа дека ќе добиеме повеќе пари, дека можеме да бидеме флексибилни. Не зборува за тоа дека заедничката земјоделска политика ќе биде самостојна, за тоа дека ќе има прв и втор столб. Тоа е такво набрзина замаглување, повеќе такво, дека се правиме дека нешто правиме, а всушност ништо не правиме“, рече.
Според неговите зборови, сепак, средбата имала значење, бидејќи сите министри го изразиле својот став и „црвените линии“ за своите земји. Потсети дека министрите најчесто зборуваат за тоа дека заедничката земјоделска политика мора да биде самостојна, двостолбна.
Словачка има три црвени линии: двостолбност, подобро финансирање на СЗП и враќање на прехранбената индустрија во заедничката земјоделска политика
Нагласи дека за Словачка станува збор за три основни теми. На прво место за ограничување на директните плаќања, бидејќи СР не може да трпи тоа што има најмногу големи фарми, што е историски условено. Потоа е прашањето за алокација на финансиските средства, бидејќи по 20 години членство во ЕУ СР е на ниво од 82 % директни плаќања во споредба со старите земји членки и надворешната конвергенција исчезнува. Со оглед на инфлацијата, според Takáč тоа значи дека Словачка ќе има 20 % помалку средства за агросекторот, што словачката влада го доживува чувствително, кога ЕУ сака да даде уште еден билион евра за вооружување.
„И денес од устите на повеќе министри се слушна дека мора да бидеме конкурентни и хранително самодоволни, што е можно само ако имаме доволно финансии за секторот земјоделство и ако има помалку бирократија“, порача.
Третата работа, важна од гледна точка на СР, е тоа што од финансирањето на агрополитиката беше исклучен секторот прехранбена индустрија и винарство, кои беа префрлени во индустријата. За Словачка е многу значајно прехранбената индустрија да биде вклучена во заедничката земјоделска политика.
Со осврт на трговските договори Takáč посочи дека Словачка бара да постојат заштитни механизми за земјоделците во земјите на ЕУ. Словачка во случајот со Украина повикува на воспоставување на специјален фонд кој би го обештетил агросекторот во случај да му настане штета поради производи од Украина.
„Сите баравме, многупати таму се слушна, да се почитуваат стандардите што важат во ЕУ, од аспект на лимитите за прскање, ѓубрива, разни препарати што се забранети во Унијата. Стандардите што мора да ги почитуваат европските земјоделци и прехранбени производители мора да ги почитуваат и можните увозници од трети земји. Не сакаме одложувања од две, три, четири години. Бараме овие работи да важат веднаш штом ќе почнат да важат овие договори“, објасни Takáč. (7. јануари)