Брисел во среда го одобрува португалскиот план за заеми од 5,8 милијарди евра за одбрана

Европската комисија во среда ќе го одобри планот со кој Португалија ќе добие пристап до 5,8 милијарди евра во заеми под поволни услови за инвестирање во одбранбени капацитети.

„Го предложивме SAFE [Инструмент за дејствување за безбедноста на Европа], нашата иницијатива за заедничка набавка, пред помалку од една година и […] сега ги имаме плановите на земјите-членки. Планираме да одобриме половина од нив веќе оваа недела“, најави претседателката на Европската комисија, Ursula von der Leyen, во изјава за мала група новинари во Брисел, меѓу кои и за Lusa.

Европски извори ѝ посочија на Lusa дека станува збор за осум земји, од вкупно 18 кандидати, чии планови треба да добијат „зелено светло“ следната среда, а тоа се Португалија, Романија, Белгија, Бугарија, Кипар, Данска, Шпанија и Хрватска.

SAFE, кој беше предложен во март минатата година од Европската комисија, ќе додели до 150 милијарди евра во долгорочни заеми по поволни цени на земјите-членки на ЕУ за инвестиции во одбранбени капацитети.

Овие заеми, кои мора да се искористат до 2030 година, ќе ги финансираат итните и големи напори за набавка.

За Португалија беа наменети 5,8 милијарди евра, за кои земјата конкурираше во ноември минатата година со план за преопремување на вооружените сили.

„Сето ова за помалку од една година од предлогот [на SAFE], импресивна брзина и вистински успех“, забележа Ursula von der Leyen.

Според неа, „минатата година [2025] беше историска за европската одбрана“, бидејќи „во една единствена година беше доделено повеќе финансирање за одбраната отколку во претходните десет“ и се напредуваше побрзо.

Во овие изјави, лидерот на извршната власт на ЕУ се осврна и на војната во Украина предизвикана од руската инвазија, која во февруари влегува во четвртата година, посочувајќи дека „првата линија на одбрана ќе биде и е составена од вооружените сили на Украина, добро обучени, со борбено искуство и добро опремени“, а втората се однесува на поддршката од сојузниците во рамките на Коалицијата на добра волја за Украина.

„Тука е многу позитивно што Американците се вклучени, особено во проверката и мониторингот, но и како заштита. Во моментов, безбедносните гаранции што се на маса се значајни, цврсти и добро дефинирани“, додаде таа.

За Ursula von der Leyen, „мировниот план и безбедносните гаранции се резултат на тешки преговори и многу работа од страна на Украинците, на Соединетите Американски Држави, на Европа и на Коалицијата“ на добра волја, а сега на Русија ѝ останува „да покаже дека е заинтересирана за мир“.