Totschnig за иницијатива на ЕУ за повеќе обележување на храната

Брисел (АПА) – На средбата на министерките и министрите за земјоделство на ЕУ, Австрија во понеделник во Брисел ќе ја поддржи иницијативата на Франција за ознака на потекло на храната на ниво на целата ЕУ. „Многу ми е драго што Франција успеа оваа важна тема да ја стави на дневен ред“, изјави австрискиот министер Norbert Totschnig (ОВП) пред средбата. Целта е ознаката на потекло да се прошири на значително повеќе прехранбени производи – особено на преработени производи.

Земјоделките и земјоделците во Австрија произведуваат висок квалитет според највисоки стандарди „и гледаме и кај потрошувачките и потрошувачите потреба за уште поголема транспарентност“, нагласи министерот за земјоделство. И поради договорите за слободна трговија е неопходно „на ниво на ЕУ да дојде до единствени правила за ознака на потекло кај прехранбените производи“. Затоа тој ја повика Европската комисија да го презентира она што одамна го најавила, а тоа е европска ознака на потекло.

Повеќе означување особено со оглед на Mercosur е важно

„Ни се потребни едноставни, практични, во пракса применливи регулативи во оваа област“, одби министерот критики дека тоа би создало уште повеќе бирократија, особено за малите угостителски објекти. Стоките доаѓаат од целиот свет во Европа и во Австрија „и мислам дека едноставно е важно и право на потрошувачите, на потрошувачките, да се знае од каде потекнуваат“, рече Totschnig. Не на последно место, со оглед на планираниот договор со Mercosur, за Австрија е особено важно да се зајакнат регионалните синџири на додадена вредност и чувствителните сектори, како на пример шеќерот, се наведува во соопштение за медиумите на неговото министерство.

За од Европскиот парламент побараната проверка на договорот ЕУ-Mercosur од страна на Европскиот суд на правдата, ÖVP-политичарот, кој е против договорот, смета дека постои можност за привремена примена на договори, тоа е право на ЕУ, и „тоа го примам к’ знаење“. Тој поаѓа од тоа дека Комисијата ќе постапи како и досега, „онака како што предвидува правото на ЕУ“.

Ѓубрива да се изземат од механизмот за трошоци за CO2

Важна грижа за министерот на состанокот на Советот се и ѓубривата: „Австриските и европските полјоделци моментално се соочуваат со ниски откупни цени, додека производствените трошоци постојано растат. Најголем трошковен фактор тука се ѓубривата и земјоделските семејства имаат потреба од доволно достапни по прифатлива цена ѓубрива за да можат да остварат економски исплатливи приноси“, рече Totschnig.

Потребата во Европа е поголема од производството, поради што се неопходни увози од други земји. Важни извозници во Унијата добија казнени царини поради војната. Се мисли на Русија или Белорусија. Затоа Totschnig бара привремено суспендирање на механизмот за гранично прилагодување на CO2 (Carbon Border Adjustment Mechanism, CBAM) за ѓубрива, за што веќе се има зборувано и од страна на Европската комисија. Механизмот треба да гарантира споредливо ниво на цени на CO2 за стоките произведени во ЕУ и увезените стоки. Извезените ѓубрива со тоа би станале поскапи.

Понатаму, треба да се суспендираат и царините според клаузулата за најповластена нација и специфичните антидампинг царини за ѓубрива, „бидејќи сега станува збор за конкурентноста, за обезбедување на конкурентноста на домашното производство“, додаде Totschnig.

Министерството за финансии го одбива предлогот

Министерството за финансии го одбива предлогот на министерот за земјоделство, ѓубривата да се изземат од механизмот за трошоци за CO2. Европскиот CBAM е суштински инструмент за зајакнување на меѓународната конкурентност на австриските и европските компании. „Доколку Европската комисија излезе во пресрет на барањето за исклучоци за ѓубрива и тоа се усогласи во ECOFIN, Австрија би се изјаснила против“, велат од Министерството за финансии.

Според стручниот сојуз на Хемиската индустрија на Австрија (FCIO), укинувањето на CBAM без компензација во тргувањето со емисии (ETS) би го ослабнало европското производство на ѓубрива на масовен начин. Сојузот во едно соопштение предупреди на зависност од увоз, на пример од Русија или Белорусија.

FPÖ и Зелените исто така критикуваат

Барањето на Totschnig за суспендирање на CBAM за ѓубрива е исправно, но оди предалеку, смета австрискиот слободарски европратеник Roman Haider според соопштението. Тој Европскиот зелен договор и тргувањето со емисии на ЕУ во целина ги нарече „погрешна политика“ и побара нивно повлекување. австриската зелена портпаролка за земјоделство Olga Voglauer гледа погрешен фокус: „Особено во актуелната геополитичка ситуација е неопходно што повеќе да се ослободиме од увоз на ѓубрива, наместо цените на увезените ѓубрива да ги туркаме што е можно пониско.“ Таа посакува подобри субвенции за органското земјоделство. (26.01.2026)