Von der Leyen: Тензиите со САД околу Гренланд „би ги охрабриле противниците“

Предупредување дека евентуална ескалација на тензиите меѓу Европа и Соединетите Американски Држави за Гренланд „само би ги охрабрила нашите противници“ упати Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, зборувајќи денеска на Пленарната седница на Европскиот парламент во Стразбур.

Фон дер Лајен нагласи дека Европската унија „се согласува со своите американски пријатели“ во однос на значењето на безбедноста во Арктикот и дека оваа соработка веќе се спроведува во рамките на НАТО. Во тој контекст, таа ги оцени како „грешка“ предлозите за воведување дополнителни царини, предупредувајќи дека „една опасна надолна спирала меѓу сојузниците само би ги охрабрила нашите противници, кои настојуваме да ги држиме далеку од нашето стратешко опкружување“.

Паралелно, таа истакна дека „Европа го преферира дијалогот и решенијата“, но пренесе и порака дека ЕУ е „целосно подготвена да дејствува со единство и решителност, доколку биде потребно“.

Сеизмично и трајно поместување во меѓународниот поредок 

Во својот говор, Претседателката на Комисијата зборуваше за настани кои „го потресоа светот“ во последниот период, а кои одразуваат длабоко „поместување во меѓународниот поредок“, кое не е само „сеизмично“, туку и „трајно“. „Брзината на промените далеку го надминува сè што сме виделе со децении. Сега живееме во свет дефиниран од сурова моќ – економска, воена, технолошка или геополитичка“, посочи таа.

Антонио Кошта: Европа на принципи, заштита и просперитет 

Земајќи го зборот, Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта призна дека „геополитичките предизвици со кои се соочува Европа понекогаш изгледаат застрашувачки“, повикувајќи се особено на војната на Русија против Украина, на поткопувањето на меѓународниот поредок заснован на правила и на доведувањето во прашање на клучните сојузништва.

Сепак, тој изрази уверување дека „Европската унија ќе излезе од овој период посилна, поотпорна и посуверена“. Како што истакна, европскиот одговор треба да се темели на три столба: „Европа на принципи, заштита и просперитет“ – димензии кои, како што рече, денес се особено ставени на проба во трансатлантските односи.

Антонио Кошта објасни дека неговата одлука утре да свика состанок на европските лидери за трансатлантските односи се заснова на низа заеднички позиции на земјите-членки. Меѓу нив:

– посветеност на меѓународното право, територијалниот интегритет и националниот суверенитет

– целосна поддршка и солидарност со Кралството Данска и Гренланд, со јасен став дека само тие самите можат да одлучат за својата иднина

– признавање на заедничкиот трансатлантски интерес за мир и безбедност во Арктикот, особено преку НАТО

– спротивставување на понатамошни царини, кои би ги поткопале трансатлантските односи и би биле неспоиви со договорот ЕУ-САД

– подготвеност на ЕУ да ги заштити своите земји-членки, граѓани и компании од секоја форма на присила

– и, конечно, волја за продолжување на конструктивната соработка со Соединетите Американски Држави по сите прашања од заеднички интерес.

„Ова се принципите што треба да ги водат утрешните дискусии на нашите лидери, но и нашите идни дејствија“, заклучи Претседателот на Европскиот совет. (21/01/26)